WAT IS TANDPLAQUE? Voedingswaarde vleeswaren PTT gaat mobiele telefoon winkels inzetten Wereld-duurrecord sjoelen25 uur aan een stuk door en overzicht van methoden lie worden gebruikt >m voedsel te bewaren 880 at u over ordijnen oet weten emiddelde Nederlander zonder grote problemen meu- rbedekking voor zijn (haar) woning kiest, heeft men en meestal moeilijk met de keus van gordijnen. En er- grijpelijk want tapijt en meubelen worden vaak ge- is van prijs en neutraliteit. Vloerbedekking in kleur veelvuldig voor en in feite moeten de gordijnen het ch is het vreemd dat bij de keus van gordijnen en het m erg nauw naar de prijs gekeken wordt want, als er uinigd meet worden dan zijn het de gordijnen. 5 van: over een tijdje 'sere is volkomen fou- veelal nieten mrder is men nu echt (c.q. betere kwaliteit) taf van het betere gor- veel gelukkiger, want Lillen graag een zekere jppen en dat kan ver- ord worden bijeengoe- lus van gordijnen. ■ker wild ntie zult u moeten be- oort stof u gaat nemen fhankelijk van het in- le geldt ook voor de edessineerd, rustiek of aar vooral niet te licht pervlakte welke geslo- nnemen kan groot en erend zijn. Hier heb- anknopingspunt, gaan lekker wild maken, of de middenweg? Om u pen kunnen we stellen die een volle indruk gemeen vraagt om rus- effen en onopvallend zachte „tint" die aan- ogen is kan ook best. in, zeker bij rustige in- en sprekende kleur of nemen, er zijn al zo- wn. mins op gedessineerd valt, if hoe het dessin eruit gordijnen straks ge want hier worden, on- reste fouten gemaakt, latroonstof die later, in volkomen anders kan |erweeg eens of „kamer met een vertikaal mo- tiknaden niet de voor keur verdienen. Sommige kamerhoge gordijnstoffen kan men ook in de breedte verwerken en hiermee zijn soms verrassende effecten te bereiken. Neem altijd de gordijnen zo lang mo gelijk en dit om meer redenen. Om er een paar te noemen: van lange gordij nen gaat een zekere rust en voornaam heid uit en bij eventuele verhuizing heeft u vaak al een probleem minder. Kleuren en omgeving Wees in ieder geval voorzichtig bij het bepalen van kleur als de ramen uitzicht bieden op een tuin of iets an ders waar kleurendominanten aanwe zig zijn. Vooral 's winters zal men hier mee bij de kleurbepaling rekening moeten houden, aangezien een tuin er in de zomer heel anders uitziet. Een voorbeeld: groen, in de verkeerde kleurstelling, kan dan afgrijselijk over komen, trouwens gebloemde gordijnen ook. Bekijk uw keus niet alleen overdag maar vooral bij kunstlicht, uiteinde lijk zult u 's avonds het meest van de gordijnen zien, terwijl de kleuren er bij lamplicht anders uitzien dan overdag. Een veel voorkomende fout is ook dat men gordijnstofop het licht" bekijkt, u moet ze - en dan het liefst in geplooi de vorm - tegen het licht bekijken, want zo komen ze te hangen. Slaapkamergordijnen kunt u beter zo rustig mogelijk nemen en dan in een tint die prettig aandoet, want vooral als u eens ziek te bed komt te liggen, kunnen drukke gordijnen of fel le kleuren storend zijn. Bij kinderka mergordijnen is het heter om rekening te houden met het temperament of het karakter van het kind en dat zal door slaggevend dienen te zijn voor welke gordijnen u (en het kind) kiest. Nog een belangrijke faktor voor de slaapka mer is de afsluiting van licht wat ieder individueel moet bekijken. Gevoerd of ongevoerd Indien niet absoluut noodzakelijk, laat dan de gordijnen ongevoerd, neem liever wat gordijnstof meer zodat u een mooiere (ruir.ere) plooivalling krijgt. Als echter voeren wel gewenst is, tegen bijvoorbeeld verschieten of slijtage van achteren, dan is het aan te raden om een satinet te nemen van dezelfde garens als waar de gordijnen van ge maakt zijn: een katoenen satinet voor natuurstoffen en een synthetische voor kunststoffen. Volg hierbij het advies van de vakman op, want die dient dit te weten. Beter is het om 't voeren aan hem over te laten, aangezien maar weinig „amateurs" erin zullen slagen dat tot een goed einde te brengen. En dan tot slot de bovenafwerking. Er zijn momenteel zulke mooie gordijnplaat singen in de handel waarvan de prij zen niet hoger liggen dan de gewone huis-tuin-of keukenrails en ook daarin kan uw woonadviseur raad geven -t v Het wereld-duurrecord sjoelen staat op naam van zes knapen uit Hoogezand, die liefst 25 uur achter een in touw waren. Van dat zestal benutte Ron Swiersema 411 beurten voor het vergaren van 59.739 pun ten, hetgeen een gemiddelde van 145 J5 oplevert. Liefst 62 maal scoorde hij het maximum van 148 punten in twee maal. En in drie maal klaarde hij het 119 keer. De prestatie van Jaap Been is niet minder imponerend. Hij kwam liefst 621 keer aan de bak en verzamelde 88.671 punten. En toch kwam hij tot het zeer hoge ge middelde van 142,79. De overige vier: Swier Copinga, Willem Swiersema, Eppo Heijns en Bé Swiersema. Alle zes spelers maak ten de 25 uur vol. Ron Swiersema speelde zeer scherp op verbetering van het record algemeen gemid delde en bracht dit van 144,68 op 145,35. Na afloop van de 25 uren stoomden de zes zo door naar sjoelkampioenschappen elders in Hoogezand en vielen nog in de prijzen ook.. Het is niet eenvoudig om een juiste definitie te geven van wat tand-plaque is. Wij weten het niet exakt, toch zijn er in de litera tuur omschrijvingen te vinden, zoals: „Tandplaque kan worden ge definieerd als de zachte, kleverige, bakteriële aanslag, die zich vormt op het oppervlak van de tanden." Een andere definitie: „Tandplak bestaat niet alleen uit voedsel of voedselresten, noch uit bakteriën die in de mond leven. Plak is een ingewikkeld, betrekke lijk georganiseerd, bakterieel systeem, dat voordurend in verande ring is." De telefoondistricten Amsterdam en Den Haag en over enige maanden ook Rotterdam krijgen de beschikking over mobiele telefoonwinkels. PTT streeft er sinds enige tijd naar in alle gemeenten boven 50.000 inwoners in PTT-gebouwen veelal in grotere postkantoren informatiecentra en tele foonwinkels te vestigen. De mobiele telefoonwinkels kunnen worden gezien als een aanvulling hierop en zullen dan ook hoofdzakelijk worden ingezet in kleinere centra en op het plat teland. De telefoondienst biedt op deze wijze zowel de abonnees als toekomsti ge klanten behalve het telefoonnummer 004 de mogelijkheid tot persoonlijk contact. Bovendien zijn de telefoonwinkels uitgerust met alle soorten apparatuur, waarmee gedemonstreerd kan worden. Verdere voor delen zijn o.m.: de afzet van beschikbare apparatuur geschiedt veel gerichter, omdat woning-, gezins- en beroepsomstandigheden kunnen leiden tot de aan schaf van apparatuur waarvan de klant niet op de hoogte was. Voor de klanten en voor PTT een goede zaak, omdat veel minder wijzigingen ach teraf nodig zijn, hetgeen kostenbesparend werkt; de abonnee kan zo hij wil zelf de apparatuur meenemen; direct contact met de klant leidt tot een verkorting van de administra tieve procedure bij de aanleg van telefoonaansluitingen. De bestaande ongeveer 30 telefoonwinkels, die nu al in ons land zijn gevestigd, worden dagelijks door 180 a 190 personen bezocht, Het gevolg is nu reeds, dat 20% van de opdrachten voor nieuwe aansluitingen, verhuizingen en wijzigingen via bezoek aan de winkel loopt. Twee wagens zijn vandaag door de plaatsvervangend hoofddirecteur Telecommunica- TIE, IR. A. Verwoerdt overgedragen aan de directeuren van de telefoon districten Amsterdam en Den Haag. Begin 1900 komt in de literatuur het eerst de term plaque voor. Tegenwoor dig treffen we in publikaties steeds meer het woord plaque aan. De Neder lander M. A. van Leeuwenhoek is de eerste geweest, die de identiteit vast stelde van bakteriële resten op het op pervlak van de tanden. Op 17 septem ber 1683 schrijft hij, dat hij met een lapje en zout zijn tanden poetst, maar dat er tussen zijn fronttand en maal tand iets groeit. Eer. wat praktischer definitie van plak is de volgende: „Plaque is tandaanslag, bestaande uit eiwitten, polysacchariden en bakteriën, welke met een krachtige waterstraal slechts voor een gering deel weg te spoelen is." Een min of meer vervelend gegeven van de plak is, dat deze zo zonder meer niet is te zien. We kunnen de plak zichtbaar maken door middel van bepaalde kleurstoffen, bijvoorbeeld erythrocine rood. Deze kleurstoffen zijn verwerkt in bijvoorbeeld tablet ten, de zogenaamde disclosingtablet ofwel plakverklikker en in vloeistoffen disclosing solution. De tablet nemen we in de mond, kauwen hem stuk, ver mengen dit met speeksel. De plaatsen op het gebit die rood van kleur wor den, zijn bedekt met plak. De plak is gelokaliseerd en we zien tevens, dat de plak vooral voorkomt daar waar de elementen overgaan in het tandvlees en tussen de elementen. Hoe ontstaat tandplak? Tandplak ontstaat wanneer wc het gebit niet goed schoonhouden. Geven we de eiwitten en polysacchariden uit ons voedsel samen met de in de mond levende bakteriën alle tijd, dan zal plak worden gevormd. Wat gebeurt er namelijk? De bakterie, streptococ ge naamd, vormt uit suiker polysacchari de. Dit is een kleverige massa en sa men met die kleverige massa hecht de bakterie zich op het glazuuroppervlak, de kleverige substantie verdikt zich snel en zo wordt de plak gevormd. De zelfde bakterie is in staat om suikers, respektievelijk koolhydraten af te bou wen tot organische zuren. Onder be scherming van de plak zullen de zuren het onder de plak liggende tandweefsel oplossen. Het ontstaan van cariës neemt hier een aanvang. Rond de eeuwwisseling werd de rela tie tussen plak en cariës nog niet ge legd. In de dertiger jaren is de mogelij ke relatie beschreven, welke mogelijk heid inmiddels harde werkelijkheid is geworden. Er is echter nog een relatie te leggen vanuit de plak en wel met het tandvlees. De stofwisselingspro- dukten van de bakteriën in de plak zijn in staat om de buitenste lagen van het tandvlees in een beginstadium van een ontsteking te brengen. De oor spronkelijke dichte celstruktuur van het tandvlees wordt hierdoor losser ge maakt en de stofwisselingsprodukten kunnen in het dieper liggende weefsel van het tandvlees doordringen. Op deze manier zijn de voorwaarden ge schapen voor een verdere snelle voort gang van het ontstekingsproces. De verschijningsvormen zijn bijvoorbeeld: ontstoken, opgezwollen papillen en tandvleesranden en de vorming van diepe pockets (het los gaan staan van het tandvlees, zodat er een zakje ont staat tussen tand en tandvlees). Wat zijn de gevolgen? De plak, in de mondholte aanwezig, richt enorme schade aan. Enerzijds gaat het glazuur en het eronder liggen de weefsel van de elementen in oplos sing, anderzijds raakt het tandvlees getrriteerd, in het ergste geval zelfs ontstoken. Wat doen we eraan? Het ligt voor de hand om de plak te verwijderen, zelfs om te voorkomen dat er plak in de mond wordt ge vormd. Een goede en regelmatige mondhygiëne staat hier hoog in het vaandel geschreven. Dus: Regelmatig poetsen, met bijvoor beeld een disclosing tablet de plak zichtbaar maken en vervolgens verwij deren. Lukt dit niet helemaal, dan is het gebruik van tandzijde (dental floss) en tandenstokers aan te raden. Een goede methode om te voorkomen, dat er plak optreedt, is het poetsen met een tandpasta die aminfluoride bevat. Het amingedeelte vormt als het ware een filmlaagje op het glazuur van de elementen. Dit filmlaagje is zo glad, dat de plak zich er niet aan vast kan hechten. Voor het poetsen gebrui ken we een niet te harde multi-tufted tandenborstel. Vlees en vleeswaren worden door veel Nederlanders gegeten. De gemiddelde vleeswarenconsumptie is ongeveer 40 g per persoon per dag. Vleeswaren leveren verschillende voedingsstoffen. Zij vormen een goede eiwitbron. Eiwitten behoren tot de voornaamste bouwstoffen van ons lichaam, ze zorgen er o.a. voor dat kinderen kunnen groeien. Maar ook volwassenen hebben eiwit nodig, omdat het lichaam ze verbruikt. Deze eiwitten moeten weer aangevuld worden. Niet alle vleessoorten bevatten evenveel eiwit. In vet vlees komt meestal minder eiwit voor dan in mager vlees. Twee uitersten zijn bijv. ontbijtspek en rookvlees; een plakje ontbijtspek (15 g) levert 1 g eiwit, 1 plakje rookvlees (10 g) 3 g eiwit. Ook de samenstelling van eiwit kan variëren. Zelfs de eetbare delen van één koe kunnen uit een groot aantal verschillende eiwitten bestaan, dus ook vleeswaren die uit dit vlees zijn bereid. Naast eiwitten leveren vleeswaren ook ijzer, vitamine Bl en vitamine B2. IJzer is een belangrijke bouwstof van het bloed. De hoeveelheid ijzer in verschillende vleeswaren kan variëren. Is bij de bereiding lever ge bruikt, dan bevat deze vleeswarensoort meer ijzer. Vitamine Bl speelt een rol bij de koolhydraatstofwisse ling. Varkensvlees levert meer vitamine Bl dan rund- of kalfsvlees. Daar is uit af te leiden dat in vleeswaren die veel varkensvlees bevatten ook meer vitamine Bl voorkomt. Vitamine B2 is betrokken bij verschillende stofwisselingsprocessen. Het vetgehalte van verschillende soor ten vleeswaren loopt uiteen. Een gemiddelde is 20-30%, met een ruime spreiding zowel naar boven als naar beneden. Tot de magere vleeswaren behoren o.a. rookvlees, rosbief, ongelardeerde lever, magere ham, mage re fricandeau en casselerrib. zenden jaren geleden leefden onze voorouders 3P de jacht en van wat ze vonden op het veld of in '«bossen Was er niet meer voldoende voedsel, dan okken ze verder naar betere oorden Pel ''iter kwamen ze tot het inzicht dat ze ook zelf «paalde gewassen konden verbouwen Ze hoefden an ook met meer te trekken. Was er een goede °9st dar, kon een gedeelte ervan worden bewaard 'or minder goede tijden. Alleen leverde het bewaren 'oblemen op Er werd veel voedsel opgegeten door taagdieren en insekten Bovendien waren de haarplaatsen ongeschikt en vochtig, zodat er vaak e" groot deel van de oogst verloren ging door «derf zoals b v. schimmel en rot Een goede manier c' bewaren werd steeds belangrijker, te meer daar «bevolking toenam en de vraag naar voedsel '-er werd. Daarnaast gingen velen zich vestigen in le,'en en dorpen Men was wat zijn voedsel betreft "gewezen op de boerenbedrijven in de omgeving et "ervoer van platteland naar stad verliep emekkig en dikwijls kwam het voedsel met bepaald «rs aan. stuurlijk kende men wel enkele manieren om voedsel - bewaren, b v. inmaak in zout of zuur, maar dit trad K zij"1 nadelen Door gebrek aan variatie en slechte a 0Cr van verse groente en fruitsoorten, die I— amirie C bevatten was b.v. scheurbuik vooral in het J0 'aar een veel voorkomende gebreksziekte. 'bikkig is er in de loop der tijden veel ten goede - 5r,derd. Scheurbuik is een onbekende ziekte Morden zeker in Nederland We kunnen elke a9 over verse aardappelen, groente en fruit |esc"'kken, zelfs 's winters. Het bewaren van voedsel >a! 'an9 geen probleem meer. Voedselbederf als -'oi9 van ongedierte kan makkelijk worden estreder» door goede hygiëne en verbeterde opslag. voedselbederf door gisten, schimmels of bacteriën (ook wel micro-organismen genoemd) tegen te gaan zijn er verschillende bewaar- en conserveer- methoden ontwikkeld. Deze worden hieronder in het kort behandeld. drogen: Dit ts een van de oudste methoden. Het vochtgehalte van het voedsel daalt met als gevolg dat de bacteriën zich niet kunnen ontwikkelen. Het voedsel wordt vaster; het verliest aan gewicht en de kleur wordt donkerder. Ook de geur en de smaak veranderen Een groot nadeel van deze methode is het vedies aan vitamine C. Gedroogde vruchten en groente bevatten n.l. geen vitamine C ineer. roken: Het roken van voedingsmiddelen gebeurt op twee manieren: warm en koud; warmgerookte produkten b.v. bokking zijn slechts enkele dagen houdbaar. Koudgerookte produkten b.v, ham of rookvlees zijn langer houdbaar. Vroeger weid het vlees thuis in de schoorsteen boven open vuur gerookt. Tegenwoordig gebeurt het roken in de fabriek De smaakverandering die door het roken optreedt wordt algemeen gewaardeerd zouten: Het produkt wordt in het zout gelegd, met zout ingewreven of ingespoten. Deze methode is al erg oud en wordt nog steeds toegepast. Net zoals bij het drogen wordt door het zouten vocht aan het voedsel onttrokken. Gezouten produkten worden vaster; de duurzaamheid ligt tussen 1 6 maanden, afhankelijk van het produkt en de hoeveelheid zout die is gebruikt In groente die met zout is ingemaakt is alle vitamine C verloren gegaan. Een uitzondering hierop is zuurkool, die tot de vitamine C rijke groentesoorten kan worden gerekend inmaak in suiker: De bekendste voorbeelden hiervan zijn jam en gelei Om jam of gelei te maken, wordt fruit of sap met veel suiker gekookt Hiermee vangt men twee vliegen in één klap: door de hoge temperatuur gaan de micro-organismen dood De grote hoeveelheid suiker zorgt ervoor dat ze zich niet opnieuw kunnen ontwikkelen. Deze produkten hebben alleen calorische waarde Rozebotteljam vormt hierop een uitzondering, deze jam kan nog veel vitamine C bevatten. inmaak in alcohol: Deze manier van inmaak wordt het meest gebruikt bij vruchten Men gebruikt sterk alcoholische vloeistoffen zoals b.v. brandewijn, cognac of rum. Meestal wordt ook nog wat suiker toegevoegd voor de smaak. Ook deze heerlijkheden leveren alleen calorieën. inleggen in het zuur: Om vlees, vis of groente langer te bewaren kan men ze ook koken en in het zuur leggen. Geur en smaak veranderen door deze methode sterk. Vleeswaren en vis. worden in tegenstelling tot groente, met verdunde azijn ingelegd anders gaat er teveel smaak verloren. De eerst genoemde produkten zijn daarom beperkt houdbaar n.l. 1 '/2 2 maanden. inkuilen: Aardappelen en bepaalde groentesoorten kunnen ook in een afgedekte kuil worden bewaard. Zo'n kuil wordt bekleed met stro om te voorkomen dat de produkten vochtig worden. Omdat aardappelen in het voorjaar gaan spruiten, moeten ze worden omgeschept Dit kost erg veel tijd. Bij vorst kan men de voorraad niet aanspreken, omdat bij openen van de kuil de aardappelen en groenten bevriezen. Deze bewaarmethode wordt vrijwel nooit meer gebruikt. De grootste opslag van dit produkt geschiedt in moderne koelhuizen. steriliseren: Het produkt wordt verhit boven het kookpunt Alle micro-organismen worden hierdoor gedood. Het produkt wordt steriel. Gesteriliseerde produkten worden luchtdicht verpakt zodat er niet opnieuw bacteriën bij kunnen komen. Kleur en smaak van het produkt veranderen. Tijdens het steriliseren gaat het vitamine C gehalte achteruit. Gesteriliseerde produkten in gesloten verpakking zijn vrijwel onbeperkt houdbaar. Al in 1808 kreeg de Fransman Nicolas Appert toestemming om de nieuwe conserveermethode van het inblikken toe te passen. Het voedsel werd verwarmd in een blik met een klein gaatje. Dat gaatje werd dichtgesoldeerd als het blik nog heet was. Door het verhitten worder, de micro-organismen gedood en de lucht uit het blik verdreven. De blikken die Appert voor het eerst gebruikte noemen we ook wel conservenblikken (conserver is het Franse woord voor bewaren). De heer Weck, de eerste fabrikant van inmaakglazen en sterilisatieketels, maakte het huishoudelijk steriliseren mogelijk. In de huishouding wordt steriliseren daarom nog dikwijls naar de heer Weck, „wecken" genoemd. Tegenwoordig wordt eerst de lucht uit het blik gezogen; vervolgens wordt het blik dichtgemaakt en tenslotte gesteriliseerd. Bij industriële sterilisatie worden blikken of flessen onder druk verhit in een autoclaaf Hierbij woiden temperaturen tot 120°C bereikt Dit heeft het voordeel dat de sterilisatietijd kan worden terug gebracht tot ongeveer 15 min. pasteuriseren: De Fransman Louis Pasteur kwam met zo erg veel later met een nieuwe bewerking n I het pasteuriseren. Hierbij wordt het produkt tot 70 h 90 graden Celsius verhit. Door pasteuriseren gaat er bijna niets van de smaak en kleur verloren. Gepasteuriseerde produkten zijn wel minder lang houdbaar dan gesteriliseerde. Niet alle nucro- organismeri gaan n.l. dood. omdat het kookpunt niet wordt bereikt bij het verhitten Deze methode wordt vooral toegepast op melk en melkprodukten. diepvriezen: Dit is geen vinding van de laatste jaren. De Eskimo's kennen deze methode al heel lang C>e produkten worden zo snel mogelijk bevroren tot een temperatuur van 40 graden Celsius en bewaard bij een temperatuur van 20°C. De meeste micro- organismen blijven wel in leven, maar .Te kunnen zich hij deze lage temperatuur niet vermenigvuldigen. De diepgevroren produkten zijn tamelijk lang houdbaar n.l. van drie maanden tot een jaar. Net als gesterili seerde groente en vruchten bevatten ze nog een deel van het oorspronkelijke vitamine C. koelen: De temperatuur van de voedingsmiddelen wordt verlaagd tot 01°C. Hierdoor voorkomt men dat micro-organismen zich al te snel vermenig vuldigen Gekoelde produkten zijn doorgaans enkele weken houdbaar. Bij een korte bewaartijd verandert er bijna niets aan tiet uiterlijk en de voedingswaarde van het produkt. Het koelsysteem wordt toegepast op o.a. groente, fruit, aardappelen, boter, eieren, vlees en vis. vriesdrogen: Hierbij wordt water aan het produkt onttrokken door het eerst te bevriezen en dan het ijs te laten verdampen zonder dat het Ijs smelt. De produkten worden luchtdicht verpakt. De bewaartijd van dergelijke artikelen kan wel 2 5 jaar bedragen. Deze dure methode wordt slechts voor enkele voedingsmiddelen toegepast, o.a. voor (instant)koffie en soeppoeders. Ook de medische wetenschap maakt gebruik van deze bewaarmethode. bestralen: Door middel van energierijke straling wordt het produkt bestraalt. Dit kan. afhankelijk van de stralingsdosis, het spruiten van aardappelen en uien afremmen; ook kunnen insekten en micro organismen onwerkzaam worden gemaakt, b.v in kip of in champignons. Bestralen van een produkt kan zowel met als zonder verpakking plaatsvinden. Momenteel zijn in Nederland echter geen bestraalde voedingsmiddelen te koop Het onderzoek gaat nog steeds door. chemische middelen: Voedingsmiddelen kunnen ook langer houdbaar worden gemaakt door ze l.e behandelen met chemische scheikundige) middelen. Zo zijn er middelen die worden toegevoegd als voorraadbescherrningsmiddel, bijvoorbeeld tegen het spruiten van aardappelen, tegen insectenvraat in graan of tegen beschimmeling van citrus-fruit Deze middelen worden in het algemeen tot de bestrijdings middelen gerekend De toepassing ervan en de nog toelaatbare residuen (resten) ervan worden geregeld krachtens de Bestrijdingsmiddelenwet Stoffen die aan het bereide voedingsmiddel worden toegevoegd om het voedingsmiddel te beschermen tegen rans-worden of microbieel bederf (dus anti- oxydanten of conserveermiddelen als sulfiet, benzoezuur, sorbinezuur e d rekent men tot de zogenaamde voedingsmiddelenadditieven De toela ting daarvan wordt via een systeem van positieve lijsten geregeld krachtens de Warenwet. Het toezicht zowel op residuën van bestrijdings middelen als op de voedingsmiddelenadditieven wordt uitgeoefend door de Keuringsdiensten van Waren. AHe conserveermethoden hebben als doel voedings middelen langer houdbaar te maken. Grote delen van de jaarlijkse oogsten kunnen daardoor lang worden bewaard, zodat men meer variatie in het menu kan aanbrengen. Een nadeel is b.v. het verlies aan vitamine C in groente- en fruitconserven. Dit verlies treedt hel sterkst op bij drogen, zouten en inmaak in zout en zuur. Het vitamine C verlies kan echter worden aangevuld door het eten van een portie extra fruit, vooral citrusfruit zoals sinaasappels en grape fruit, of rauwkost bij de maaltijd. Het regelmatig gebruik van verse produkten is onder alle omstandigheden aan te bevelen

Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe - Periodiekenviewer

Schilder's nieuws-en advertentieblad | 1977 | | pagina 55