Rietmatten M. C. Zijlmans, Werkendam Zaterdag 11 November 1933. Negen en Tachtigste Jaargang. No. 90. NIEUWS- EN ADVERTENTIEBLAD voor: HARDERWIJK, BIERDEN, TONSEL, ERMELO, NÜNSPEET, HULSHORST, ELSPEET, DOORNSPIJK, PUTTEN, enz. Een bijblad voor Land Tuinbouw Verschijnt tweemaal 's weeks. Prijs f1.20 per kwartaal. Uitgave firma I WEDDING, Donkerstraat, Harderwijk. Coöperatieve Stremsel- en Kleurselfabriek te Leeuwarden. Ratten en Muizen en haar bestrijding. Bamboebloemenstokjes Stroomatten Bamboeschermmatten Tonkinstokken - - alles in PRIMA KWALITEIT en tegen VOORDEELIGE PRIJZEN verkrijgbaar bij N.V Rietmatten T,r Tdef'No14 fabriek v.h Het Natuurproduct Chilisalpeter. &3JST wIJK.E:r OOUR.ant. ADVERTEN TIEN 1—5 regels (ga'jard f 1.—), elke regel meer 20 cent. Ingezonden mededeelingen dubbel tarief LOSSE NUMMERS 5 cent. Bijblad. Land-en Tuinbouw Toen we dezen zoniet een spe ciaal nummer van ons blad uitgaven voor de bevordering van Vreemdelingenverkeer werd ons al spoedig in het oor gefluisterd om ook eens te komen met een apart nummer voor land en tuinbouw Ons blad telt onder zijn lezers een flink percentage landbouwers en al geven we iedere week een actueel landbouw praatjetoch lijkt het goed, om nu en dan eens wat meer aandacht dan gewoonlijk aan den landbouw te wijden. We zijn er diep. van overtuigddal geen beroep voor onze samenleving van zooveel beteekenis is als dat van den boer. De landbouwer van tegen woordig heeft zeker aanspraak op ons aller belangstelling' Gaat 't den boer goed, dan gaat het iedereen goedis een spreek woord dat reeds doot onze voorvaderen werd toegepast. En zoo vraagt dan dit bescheiden nummer die belang stelling. Eenige vooraanstaande firma's op landbouwgebied vonden we bereid, een en ander >e_ ver teilen van hun artikel. Het laat zich aanzien dat het volgend landbouwbifblad veel meer zal bieden Alle begin is moeilijk. Deze vereeniging is opgericht om in de bij de Friesche Coöpe ratieve Zuivelfabrieken gevoelde behoefte naar deugdelijke hulp stoffen te voorzien. Reeds voordat de Bond van Coöp. Zuivel fabrieken opgericht was kochten eenige fabrieken hun benoodigd- heden gemeenschappelijk in. Dit gemeenschappelijk inkoopen is later een der belangrijkste werk zaamheden van den Bond ge- geworden. Men bleef echter steeds afhankelijk van de fabrie kanten en nadat een poging in 1903 tot betere samenwerking met een stremselfabrikant niet het gewenschte resultaat op leverde, besloten een 19 tal Friesche Coöp. Zuivelfabrieken in 1905 tot oprichting der Coöp. Stremsel- en Kleurselfabriek, welke te Leeuwarden gevestigd werd. FRONTAANZICHT VAN DE GEBOUWEN DER COÖPERATIEVE STREMSEL- EN KLEURSELFABRIEK AAN DE EMMAKADE TE LEEUWARDEN. In 1907 was men begonnen met de bereiding van stremsel, kaaskleursel en boterkleursel. Hoewel men spoedig de over tuiging kreeg, dat het bedrijf aan de gestelde eischen be antwoordde, waren de finantieele uitkomsten de eerste jaren niet rooskleurig te noemen. Nadat men zich sinds 1916/17 tevens toelegde op de fabricatie van andere hulpstoffen voor de Zuivelbereiding is het finantieele evenwicht hersteld. Hierbij komt dat het ledental regelmatig groeide, terwijl voorts aan niet- leden. zoowel Coöperatieve als particuliere werd geleverd. De oude gebouwen bleken dan ook te klein, verbouwing, kleine nieuwbouw, aankoop van een aangrenzend pand, volgden elkander op, maar de ruimte bleek niet toereikend te zijn. Er werden reserves gevormd voor nieubouw, plannen in die richting ontworpen, toen men in 1926 overging tot aankoop van nog nieuwe fabrieksgebouwen waarheen het bedrijf thans is overgebracht. Stremsel is zooa's bekend een extract van kalvermagen. Zoo verwerkt de Coöp. Stremsel- en Kleurselfabriek er jaarlijks een 400.060 stuks, welke in hoofd zaak uit het buitenland voor- namenlijk Polen, worden geïm porteerd. Met behulp van pekel wordt het lebensym uit de magen getrokken. Kaas- en boterkleursel zijn producten van Annattozaad, geimporteerd uit Madras Jamaica, en een weinig uit Java. De kaaskleursel wordt met behulp van loog, de boterkleursel met olie in extractie kookpotten uit het zaad getrokken. Vooral bij pasteurisatie der kaasmelk, waarhij balkverbin dingen uit de melk neerslaan, voegt men ch'oorcalcium aan de kaasmelk toe. Daar de gewone handelschloorcalcium dikwijls ongeschikt voor dit doel is, wordt deze eerst gezuiverd. Verder levert de Coöp. Stremsel- en Kleurselfabriek ook chloor- calcium voor de pekelbakken der koelmachines. Als reinigingsartikelen vinden we o.a. de pasteurzeep, een betere kalkzeep, voor het reini gen der vette voorwerpen in een Zuivelfabriek en Kalkzeeppoeder voor het zelfde doel. Voorts Poetsextract. De producten Uier- en Runder- horzelzalf worden gemaakt vol gens beproefde recepten. In de practijk voldoen beide zalven dan ook goed. De aflevering geschiedt hoofdzakelijk aan Zuivelfabrieken. In een afdeeling, welke men die der hulpstoffen voor de kaashandel, zou kunnen noemen worden o.a. kaaswas en kaasverf, de laatste voor Leidsche kaas, gefabriceerd. Ook deze producten worden geregeld, evenals al de andere, steeds op het laboratorium gecontroleerd om tcoh vooral aan het vooropgestelde doel levering van deugdelijke pro ducten, te kunnen voldoen. Talrijk zijn de berichten over het voorkomen van een ernstige ratten- en veldmuizeriplaag in r. Vraagt onze prijzen de landen rond het IJsselmeer. De verklaring hiervan moet waarschijnlijk gezocht worden in het feit dat de waterstand in het IJsselmeer constant is. Overstroomingen komen hierdoor niet meer voor en hoewel dit aan den eenen kant een groot voordeel beteekent missen wij hierdoor de periodieke opruiming welke de natuur onder het onge dierte hield. Gezien het ont zettend vermenigvuldigings vermogen van ratten en muizen zal de toestand steeds ernstiger worden tenzij op andere wijze in de bestrijding voorzien wordt. Wij willen daarom onzen lezers het een en ander over ratten- en muizenbestrijding mededeelen. Ratten- en muizenbestrijding is een vraagstuk van sociaal economisch en sociaal hygiënisch belang, omdat deze dieren een ontzaglijke materieele schade berokkenen, terwijl voorts vast staat hoe zij aangemerkt moeten worden als verspreiders van de gevaarlijkste ziekten. Teneinde een inzicht te krijgen in de materieele schade, door ratten en muizen veroorzaakt, heeft men voederingsproeven genomen (Bahr, Creel). Gevangen dieren werden nauwkeurig gewogen en voorts met zeer eenvoudig voedsel als rogge, aardappels, een weinig vet en water gevoederd Het gewicht werd regelmatig gecontroleerd, om zeker te zijn dat de dieren het wat de hoeveelheid voedsel be treft, niet minder hadden, dan in hun vrijen staat. Het bleek dat 100 ratten aan boven genoemde eenvoudige voedings middelen een bedrag van f 250. per jaar noodig hebben. Voor muizen bedraagt dit f125.— Andere onderzoekingen door geleerden van verscheidene lan den verricht vertellen ons, dat we het aantal ratten in ons land veilig op circa 8 millioen kunnen stellen, terwijl het aantal muizen zoowat even groot is. Deze groote getallen worden verklaard door het ontzettend vermenigvuldigingsvermogen de zer dieien. Het aantal nakome lingen van één rattenpaar be draagt ongeveer 860 per jaar 1 Uit deze feiten volgt, dat de In het Noorden van Chili liggen onmetelijke woeste vlak ten, pampa genaamd. Deze pampa, dor en onvruchtbaar, levert, o schrille tegenstelling van de Na'uur, het alom be kende Chilisalpeter dat reeds meer dan een eeuw zijn groote waarde als vruchtbaarmakend bodemvoedsel heeft doen kennen. Het eigenlijke ruwe product, waaruit Chilisalpeter wordt ge wonnen, heet caliche" en be volg de ongeëvenaarde stikstof meststof voor kalkarme zand gronden. Hierbij komt echter nog, dat Chilisalpeter ook Kalium, Jodium, Borium en Magnesium bevat, welke ele menten ook vereischt zijn voor een goede plantengroei. Men hoort dikwijls boeren redeneeren, dat zij na eerst andere mest stoffen geprobeerd te hebben, toch steeds weer naar het aloude Chilisalpeter terugverlangen. "z vindt zich onder de rotsachtige bovenlaag van den bodem. Door middel van explosies waarvan bovenstaand beeld het eerste resultaat toont, worden de calichelagen blootgelegd en ver voerd naar de fabrieken ter bereiding van het bewerkte product Chilisalpeter. Chilisalpeter bevat de stikstof gebonden aan natron en juist daarom geeft het door het werk zame natrium het krachtigst alcalisch effect en is het bijge- Inderdaad, zooals uit het boven staande blijkt, Chilisalpeter heeft als natuurproduct iets aparts, dat het onvergelijkbaar maakt. Dit jaar zijn de prijzen van Chilisalpeter bijzonder laag en aantrekkelijk gesteld en onge twijfeld zullen vele boeren hierin een verdere aanleiding vinden terug te keeren naar het Chili salpeter, dat hun in het verleden steeds zooveel voldoening heeft gegeven. ratten- en muizenstand in ons vaderland per jaar voor minstens f 30.000.000 schade berokkenen, door het voedsel dat zij stelen. En daarbij is dan niet gerekend de schade die zij veroorzaken duor het vernielen en bevuilen van goederen en andere eigen dommen het ondergraven van gebouwen en bestratingen. Alleen aan voedsel kost de horde ons per jaar dit ontzettend bedrag Weet U, lezer, dat het onder houd van de weermacht de natie per jaar ook circa 30 millioen kost. Dit ter verge lijking 1 Maar wat beteekent deze financiëele schade, indien we denken aan de grootere gevaren op hygiënisch gebied. Vast staat, dat de ratten de verspreiders zijn van de navol gende ziekten, welke jaarlijks onder menschen en nuttige huisdieren ontelbare slacht offers makende pest, de rattenbeetziekte, de ziekte, van Weil, mond- en klauwzeer, trichinose. Een Amerikaansch onderzoeker toonde voorts aan hoe bij 34 pCt. der ratten de lintworm voorkomt, en een ander verklaart, hoe elke rat gastvrijheid verleent aan een zeer groot aantal vlooien, welke ook op den mensch kunnen parasiteeren. Waarom echter langer in deze kamer der ver schrikkingen" te toeven Het was voldoende om elk wel denkend mensch tot de over tuiging te brengen dat de bestrijding van ratten en muizen een sociale noodzakelijkheid is, waaraan ieder naar vermogen dient mede te werken. De vraag is echter slechts of bestrijding met redelijke kans op succes mogelijk is. Ratten- en muizen- schade worden in ons land doorgaans veroorzaakt door de rioolrat (mus decumanus) en de huismuis (mus musculus) maar ook andere vertegenwoordigers van de uitgebreide familie komen is ons land voor. Hoewel in meerdere of mindere mate van al deze dieren hetzelfde gezegd kan worden, geldt voor de rioohat wel in het bijzonder, dat zij buitengewoon slim en argwanend, buitengewoon vraatzuchtig en weinig kieskeutig is, terwijl haar vernielzucht geen grenzen kent. Met deze eigenschappen dient bij de bestrijding rekening gehouden te worden. Zoo zal men met de talrijke vergiften, die als rattenverdel- gingsmiddel in den handel ge bracht worden, nooit afdoende resultaten bereiken. Evenmin met vallen. De dieren zijn te slim en wantrouwend, zoodat slechts de jonge onervaren dieren slachtoffers worden van deze simpele verdelgingsmiddelen. Hierbij komt dan nog de hooge gevaar-factor voor menschen en nuttige huisdieren, wanneer vergiften op ruime schaal rond gestrooid worden. Honden en katten kunnen heel Jwat ratten en muizen verdelgen, doch een ernstige p'aag kunnen zij nooit baas. In volle pakhuizen vindt het ongedierte te veel schuilplaatsen, terwijl hond en kat er te veel in hun bewegingen belemmerd

Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe - Periodiekenviewer

Overveluwsch Weekblad/Harderwijkerkrant | 1933 | | pagina 1