NIEUWS- EN ADVERTENTIEBLAD voor: Tweeërlei Rijkdom. Woensdag 25 October 1933. Negen en Tachtigste Jaargang No. 84. HARDERWIJK, HIERDEN, TONSEL, ERHELO, NUNSFEET, HULSHORST, ELSPEET, DOORNSPIJK, PUTTEN, enz. FEUILLETON. BUITENLAND Revolutionaire Gezindheid. OVBRVEL.UW8CH WE3EKBLAD Ve<*sohi)nt tweemaal s weefes, - Prijs f 1.20 pér kwartaal - Oiigav® firma WEDDING, Donkerstraat Harderwijk, Hitier over zijn politiek. Gemengd Nienws. Steeds groeiende achterstand. Inkrimping van den veestapel. W erk verschaf fin g Uitvoerin g van de Zuiderzee- steunwet. HOIST HARDERWIJKER MUM ADVERTENTIEN 1—5 regels (galjard f 1.—), elke regel meer 20 cent. Ingezonden mededeelingen dubbel tarief LOSSE NUMMERS 5 cent. Te Palermo sloeg een groote pakkist, die werd ingeladen in de mailboot „Vulcania", welke naar New York zou vertrekken, tegen den zijkant van het schip stuk en door een spleet zag men den arm van een man. De kist werd terstond op de kade geplaatst en geopend. Men trof er vijf mannen in aan, die be kenden, dat zij hadden willen trachten in de pakkist zonder immigratie-papieren Amerika binnen te komen. Zij hadden voldoende voedsel en water bij zich voor den duur van de reis, die nu niet doorging. Men meldt uit Milaan dat, toen drie Italiaansche grens soldaten, die grenspatrouille hadden gehad, niet na het ver strijken van hun patrouilledienst in de karzerne terugkeerden, een patrouille werd uitgezonden, die op 3000 meter hoogte ia het Passeierthal, de lijken van de vermisten vend. Uit Innsbruck wordt door bet Woiffbureau meegedeeld, dat deze drie Italiaansche soldaten inderdaad door twee smokkelaars zijn vermoord. Een der moordenaars, die ge wond werd bij de overrompeling, en door zijn kameraad over de Oosterijksche grens werd ge voerd moest in het ziekenhuis van Innsbruck opgenomen worden. Aldaar door de politie verhoord vertelde hij dat bij en een andere smokkelaar door de drie soldaten waren verrast en gearresteerd, 's Nachts hadden z\j zich weten te bsvrijien, de soldaten gedood en daarna de hut in brand ge* stoken. Tijdens het laatste stierenge vecht, dat ds regeering dit sei zoen te Lissabon had toegestaan, hebben z:ch wilde tooneelen afgespeeld. Een der bekendste Spaansche matadors, Manuelo Bienvenida, verwekte een storm van afkeuringen en g fluit, toen hij er niet in slaagde zijn twee den stier te dooden. De toeschouwers wierpen de kussens van de zi plaatsen in de arena en onder het publiek ont stonden vechtpartijen, zoodat de politie tusschenbeide mo-.st komen en eenige personen arre steeren. De autoriteiten lieten Bien venida tenslotte de arena verlaten en de stier mocht levend naar den stal terugkeeren. Ia het onderhoud, dat de speciale correspondent van de „Daily Mail", met Rijkskanselier Hitier heeft gehad, maakte de Britsche journalist o.a. de op merking, dat de opvatting alge meen verbreid is, dat de Duitsche bewapening al veel verder ge vorderd is dan officieel wordt toegegeven. Er wordt b.v. be weerd, dat de Duitsche regeering in Nederland, Zweden en aodere landen munitiefabrieken zou hebben aangekocht, waar groote voo.raden oorlogsmateriaal ge reed liggen om in geval van oorlogsgevaar direct over de Duitsche grens te worden ge stuurd. Hitier antwooidde hierop het volgende „Deze opvattingen zijn be lachelijk. In de eerste plaats Waar zijn dan toch die fabrieken in Zweden, Nederland en andere landen, dis wij als munitie fabrieken zouden hebben aange schaft- Or-ze vijanden in het buitenland brengen de nauw keurigste berichten over al wat naar hun beweren in Duitsch- land zou zijn geschied. Dan moet het toch kinderwerk voor hen zijn eindelijk eens te ver tellen, w.slke fabrieken wij in Nederland hebben aangekocht en welke in Zweden. Voorzoover ik weet regeeren er in Zweden geen nationaal-socialisten, i ven- min als in Nederland Het moet toch voor ingenieuze nieuws diensten niet moeilijk zijn uit te visschen, in welke Neder- landsche of Zweedsche fabriek voor Duitschland munitie wordt gefabric erd en opgeslagen Dat zouden toch in elk geval tamelijk omvangr^ke opslagplaatsen moe ten zijn. Hoe grooten gewone munitie- opslagplaats al is voor één legercorps, weet iedere gewone soldaat immers uit den wereld oorlog En dit alles blijft ver borgen voor de oogen van speurende naburen I En zouden wij soms in geval van oorlog die munitie 's nachts door de lucht naar Duitschland moeten sturen f Of zou Frankrijk onze schepen die de munitie vervoeren, een vrijgeleide geven Neen, dat is allemaal te belachelijk. Maar helaas is het voldoende om een volk, dat niets wil dan zijn recht zwart te maken ten overstaan van een wereld, die inderdaad niets anders is dan één groote bewapeningsfabriek". Met betrekking tot de opvatting dat het Duitsche volk door de nationaal- socialistische regeering wordt opgevoed in de idee, dat het een diepe en echte veete met Frankrijk heeft en dat alleen een Duitsche overwinning daar aan een bevredigend einde kan maken, zeide Hitier, dat het Duitsche volk alleen wordt op gevoed tot liefde voor het eigen volk en tot het belijden van de begrippen eer en fatsoen. Gelooft u, vrorg de Rijkskanselier, dat wij onze jeugd, die onze toekomst is, alleen opvoeden om haar op het slagveld kapot te laten schieten Ik zie niet in, hoe een ander volk zich bedreigd kan voelen doordat de Duitsche jeugd weer eergevoel bezit. lts ben er van overtuigd, dat wanneer Engeland hetzelfde ongeluk zou hebben getroffen, dat Duitschland trof, nog meer Engelschen nationaal-socialist zouden zijn geworden dan bij ons het geval ts geweest. Wij willen met Frankrijk geen veete, maar op rechte verzoening, maar op een basis, welke aanvaardbaar is voor een volk met eergevoel. Het Zendingsbureau giro No. 6074 vraagt ons plaats voor het volgende. Gelijk men weet, waren de inkomsten in de maand Sept. zéér laag, zoodat de achterstand in hooge mate is toegenomen en meer dan f 100.000.grooter is dan verleden jaar om dezen tijd. De eerste dagen echter van October brachten een wel kome verbetering en er waren zelfs eenige dagen, dat wij iets meer ontvingen dan de dagelijks noodige f 3000.Helaas is onze daardoor gewekte hoop spoedig weer beschaamd Het eerste tiental dagen bracht reeds een hieuwen achterstand van 35 Er was geen tijd om één woord te zeggen. Zij wierp hem een ernstigen, vurigen blik toe, en wees met den vinger naar het brandende huis. De schoone glimlach, die zoo menigmaal dit gelaat versierde, verscheen ook nu op zijn moedig aangezicht. Hij knikte even en was verdwenen. Het was, alsof zij gezegd had „Lukas, red haar", en Lij geantwoord had„Moeder, ik 8»-" HQ baande zich een weg door de menigte, die hem zwijgend 'n plaats ruimde. Enkelen hadden ladders aangedragen, en door de hitte en den rook half verblind en verschroeid, waren zij er niettemin in geslaagd ze tegen het huis aan te zetten. Helaas, ze waren eenige voeten te kort. „Maar het doet er niet toe", zeiden zij, „er is toch niemand die door deze zee van vlammen kan heendringen, om ze te be klimmen men zou het besterven. Lukas wirrp hun een diep ver- achrelij n niik toe, riep hun toe 'n anderen ladd- r te brengen, en was op het punt een tousv te gaan halen, om ze aan elkander ts binden, toen men de gedaante in het venster zag wankelen, heen en weder zwaaien, achter overvallen en verdwijnen. Toen riepen er sommigen, dat de vloer onder hare voeten was wegge zonken, anderen dat zij door de ontzaglijke hitte en den rook gestikt was, en allen op één na waren geneigd haar als verloren te beschouwen. Deze één, Lukas Sonbron, keerde, toen hij deze kreten hoorde, onmiddellijk terug en stond een oogenblik besluiteloos daarop werd hst plotseling dood stil en duizend angstige oogen volgden hem, toen hij naa: boven klom in den grooten olmboom, die in den tuin voor het huis stond. Hij klauterde al hooger en hooger, totdat hij een tak bereikt had, die zich ongeveer op gelijke lijn bevond met het venster, waar de datne zooeven nog gestaan had. Toen hty naar het uiteinde kroop, heerschte er eene bijna ademlooze stilte onder de menigte, daar men den tak onder zijn gewicht zag buigen en zwaaien. Toen hij bijna tegerovsr het venster ge komen wai, alleen door eene ruimte van zeven of negen voet daarvan gescheiden, werkte bij zich behoedzaam overeinde en zich aan een tak boven zijn hoofd vasthoudende, stond hij vlak voor de opens ruimte. Aan de weduwe Sonbron en hare dochter Lena ontging geen enkele zijner bewegingen, want alles romdom hem was zoo licht als de dag. „Lena, Lena, wat wil hij toch doen zeide de moeder. „Hij schijnt van plan te zijn van dan tak af in het venster te springen." „O neen, onmogelijk Dat kan niet I Hij zal tegen den grond vallen. Hij zal verpletterd worden. Mijn zoon, mijn zoon I" Lena Sonbron, nu een schoone jongedochter van zestien jaar, antwoordde, terwijl hare oogen stralen schoten en haar gelaat gloeide van opgewondenheid, op zachten, ernstigen toon „Neen moeder, hij zal niet vallen. Lukas faalt r-ooit in wat hij onderneemt. Zie moeder, hij waagt den sprong I" „O Lena," zeide de arme moeder, terwijl zij haar gelaat met hare bevende handen be dekte „ik kan het niet zien." f 10.000.en ook sindsdien zijn de inkomsten slecht. Als er drieduizend gulden noodig is en wij ontvangen er vijfhonderd, dan groeit de achterstand tot een jteeds hooger bedrag. Wij maken deze dingen eenvoudig bekend. De Zendings- week komt in zicht, Wy begrijpen, dat er menschen zijn, die daar voor „sparen". Wij hopen zelfs de verrassende uitkomsten daarvan straks te zien. Maar wij moeten eraan herrioneren, dat ook in deze maand het werk voort moet gaan. Te Rotterdam en te Groningen is voor de eerste maal door de rundveecentrale vee opgekocht in verband met de inkrimping van den veestapel. Daartoe wa ren op de veemarkten gedeelten afgeschoten met touwen en de bepaling was gemaakt, dat degenen, die met zijn vee binnen de afrastering gekomen was, zijn vee ook aan de regeeiing ter beschikking stelde tegen de prijzen die voor de verschillende categoriën waren vastgesteld. Voor dieren met hooge gebruiks waarde doch gering gewicht is de prijs 34 cent per K G., voor dieren met volle gebruikswaarde 30 cent, dieren welke niet ge heel volwaardig zijn 25 cent, dieten die meer afwijken in gebruikswaarde 20 cent. Voor diereu, die minderwaardig zijn, wordt de prijs niet per K.G., doch per stuk berekend. In Rotterdam waren 92 dieren binnen de touwen gebracht, in Groningen 120. Verscheidene boeren hadden eerst getracht hun vee op de vrije markt te verkoopen, doch toen zij niet den prijs konden krijgen, welke zij hadden gedacht, ze aange boden aan de rundvee centrale. Niet allen wisten het gewicht van hun vee, en alhoewel velen tevreden waren met den prijs, die hun volgens de classificatie en het gewicht toekwam, waren anderen weer niet te spreken over de indeeling van hun beesten en het bedrag, dat zij opbrachten. Wat dit laatste betreft vertelt de „Tel." van de Groninger mirkt In een kring staat de commissie van keuring onder leiding van dan heer Boekei uit Delfzijl, om Lukas, die zich nog in even wicht hield door den tak boven hem, maakte zich gereed tot zijn gevaarlijken sprong, door den buigzamen tak op en neder te zwaaien, zooals iemand in eene zweminrichting zich op een wip plank tot den val in het water bereidt. Er was geene dolzinnige waaghalzerij in den jongen man. Hij kende zeer goed de grootte van het gevaar, dat hij liep. Zoo hij in zijne poging faalde, zou het gevolg wezen een val van eene hoogte van meer dan dertig voet op den bevroren grond. Zoo zijne gedachten op dat oogenblik onder woorden konden gtbrccht worden zouden zij misschien deze geweest zijn Een kostbaar leven is in gevaar. Er bestaat een kans, dat ik door het mijne te wagen, het hare redden kan. Ik ben besloten het te beproeven, en „kom ik om dan kom ik om," en..sprong. Velen der toeschouwers meenden, dat zijn plan was door het venster heen te springen, en huiverden, toen zij hem aan de buitenzijde zagen hangen, zich met beide handen aan de stijlen van het raam vast houdende. Maar Lukas had juist volbracht, wat hij beoogd had. een koe, welke gekeurd en geclassificeerd moet worden. Handelaren brengen hun vee een voor een aan. De commissie betast en beknijpt het. „Klasse B" wordt er geroepen. Dat beteekent, dat de eigenaar 25 cent per K.G. voor zijn beest krijgt. De verkooper moet hier mede genoegen nemen. Wanneer de dieren binnen de touwen zijn gebracht, kan hy ze niet terugtrekken. Hij dient tevreden te zijn met den prijs, dien de commissie vaststelt. Dat geeft soms eigenaardige moeilijkheden. Een boer meent, dat zijn koe te laag getaxeerd is. Hij heeft gauw uitgerekend, dat hij er maar 116 gulden voor zal krijgen en roept uit Zoo net is mij er nog 140 voor geboden. Dat kan wel, maar nu is het te Iaat. Ja, maar dat wil ik niet, ik wil terug. Dat gaat niet, zegt de commissie, zij moet nu hier blijven, zij is nu verkocht. Maar de boer schudt zijn hoofd. Hij wil er mat zijn koe vandoor, doch een paar helpers grijpen hat beest. Verkocht is verkocht en wie binnen deze touwen komt heeft van zekere rechten afstand gedaan." Het vee, dat gebruikswaardig wordt geoordeeld, gaat naar de vleeschwaren-fabrieken, het an dere wordt in den destructor verwerkt. Op uitnoodiging van den minister van sociale zaken is in de province Gelderland een commissie gevormd, om te bevorderen, dat de tewerkstelling van wetkloozen gedurende dezen winter belangrijk kan worden uitgebreid, vooral door of van wege de gemeentebesturen. In de commissie hebben zitting drie leden van Gedeputeerde Sraten, de heeren H. de Liefde, tevens voorzitter, mr, A. van der Deure en J L. P. Keurschot, voorts de hoofdingenieur van den Provincialen Waterstaat, ir. Ketnpees, en de inspecteur van de Rijkswerkverschaffingen, ir. Westhof. Maandag is te Arnhem de commissie door den minister geïnstalleerd. Hij had gevreesd, dat de sprong in de kamer te groot zou zijn maar hij kon klimmen als eene kat en in een oogenblik waren zijne voeten over den venster bank en was hij verdwenen. De menigte juichte hem toen niet toe. Zij baalde zóó diep adem, dat het wel een zwaren zucht geleek maar toen hij weer aan het venster verscheen met de ontzette vrouw in zijne armen, weerglamde de lucht van hun eindeloos gejubel. Op dit blijde geluid vatte moeder Sonbron moed en zag naar boven. En nu kwamen er snelrijdende paarden, die de lang verwachtte machines aanbrachten met haken en ladders en al het bsnoodigde materieel. Een ladder werd opgericht, natte dekens ter bescherming tegen de vlammen aangebracht, en Lukas Sonbron daalde af, zijn kostbaren last in zijne armen dragende. Hij wilde dien niemand toevertrouwen, maar droeg de bijna gevoellooze dame de straat over, en legde haar op zijn moeders bed. Daarna ging hij terug om tot het blusschen van den biand behulpzaam te zijn. Mevrouw Dudley ontving de Over den toestand in de visscherij en de nevenbedrijven lezen wij in de Mededeelingen van den Rijksdienst ter uit voering van de Zuiderzee-steur- wet 1925, dat de haringvisscherij en later de ansjovisvisscherij be noorden den afsluitdijk goede resultaten gaven. In het laatst van het tweede kwartaal ver minderde de visscherij in de Waddenzee sterk en nam de aalvisscherij in de kom van de Zuiderzee zeer toe, in de eerste plaats de kuil visscherij. Door de grootere bedrijvigheid in de visscherij kwam ook in ver schillende nevenbedrijven weer werkgelegenheid. De waarde van de visch aan gevoerd uit de kom der Zuider zee bedroeg in 1929 f 2 607 030, in 1930 f4.771.694, in 1931 f 3.072.965 en in 1932 f 1.770.980 die van de in het eerste halfjaar 1933 uit het IJselmeer aange voerde visch bedroeg f 617.683. De waarde van de uit de Wadden zee aangevoerde visch bedroeg in 1929 f821.854, in 1930 f 1.241.239, in 1931 f 1.388,233, in 1932 f 972.522 en in het eerste halfjaar 1933 f 766 800, dus een groote vermeerdering. Gedurende het tweede kwartaal werd aan tegemoetkomingen vergoed en aan toelagen ten behoeve van de opleiding van belanghebbenden uitbetaalt van f22.141. In dienzelfden termijn genoten 4563 personen gedurende kor- teren of langeren tijd een geldelijke tegemoetkoming. Uit betaalt werd aan dezen in totaal f401 445. In de „Groene Amsterdammer" behandeld Prof. Schelteraa de kwestie of het noodig en billijk is om personen met een revolu tionaire gezindheid ontslag uit den Staatsdienst te geven. Allereerst geeft hij op de vraag die o.a. in vele Ge meenteraden gesteld is wat eigenlijk onder revolutionaire gezindheid moet worden verstaan dit korte, duidelijke antwoord het is een gezindheid die principieel gericht is tegen de rechtsorde welke de overheid teedere zorg, die zij noodig had na deze ure des gevaars, en toen zij zich voldoende hersteld had, zette zij zich overeind in haar leger en vertelde hare ge schiedenis. Zij was, zeide zij, dien avond als gewoonlijk naar hare kamer gegaan, maar zich na haar dochters vertrek zeer eenzaam gevoelende, had haar dat groote vertrek bijzonder hol en somber toegeschenen, en aan een plotse* liegen aandrang toegevende, had zij besloten dien nacht door te brengen in het kamertje aan den zijkant van het huis, waar in oude tijden Greta Sonbron placht te naaien. Daar had zij zich volkomen gerust neder- gelegd. Toen zij wakker werd, had zij zich in eene stikkend heete atmosfeer bevonden, waar vreemJe, verwarde geluiden tot haar oor doordrongen, terwijl zij over haar geheele lichaam eene verdooving, en op haar borst eene drukking gevoelde, die baar pijn lijk en zwaar deden ademhalen. Zij had zich in haar bed opgericht en de geheele kamer vol rook ge vonden, terwijl er hier en daar eene roode tong doorheen speelde, en nu volkomen wakker geworden, had zij het brandgeroep gehoord. Zij sprong naar de deur van het

Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe - Periodiekenviewer

Overveluwsch Weekblad/Harderwijkerkrant | 1933 | | pagina 1