Plaatst een Kleintje. laterdag I Augustas 1942 omvEinwsciE blades 98ste jaargaug No. 60 STREEKBLAD voor: [IRDERWIJK, HIERDEN, TONSEL, ERMELO, NUNSPEET, HULSHORST, ELSPEET, DOORNSPUK, PUTTEN, eta. •e JCruisbek VOOR VIJFTIG JAAR. prschijnt tweemaal 's weeks Prijs f1,05 per kwartaal - Uitgave firma WEDDING, Donkerstraat, Harderwijk Baschegniog van natuurgebieden BARN EVE LD VAN WELEER foto archief Zou ze de eitjes laten voor een stuiver Geknipt voor rechercheur Zij hadden trouwplannen Dit het Overvelnwsch Weekblad van 6 Ang. 1892 Zwendelaars „vorderen" fietsen en dekens. Hoofd redacteur J. Volger», Harderwijk ADVERTENTIEN 1—20 m.M. f 1.80, elke m.M. meer 9 cent Ingezonden mededeelingen dubbel tarief LOSSE NUMMERS S cent door A. Sonke In het num* mer van Zaterdag 25 Juli j.l. werd al» een groote zeld zaamheid bericht, dat de kiuisbek thans in wordt waarge hroote troepen Itomen. De vogelkundigen vinden dit lichter niet vreemd, daar deze Irogel sommige jaren reeifc in Ijuni in enorme troepen ver* icbijnt en dit kan. omdat de loort in het Noord Oost-n van Europa reeds in Februari Maart broedt, wanneer er dus sneeuw ligt, hetgeen samen schynt te hangen met het omtrent dien tijd openspringen van de kegels, ran coniferen, wier zaad z^n hoofd voed*el uitmaakt; Het is wel eigenaardig, dat I de kruisbek, een wintervogel bij uitnemendheid, juist in de lomermaanden somtijds zoo veel gezien wordt We zeggen „aom'ijds", omdat er jaren zijn, dat bij zich in grooten getale laat zien, zooals ie 1887, 1909 en 1930, terwijl andere jaren slechts enkele tientallen worden waargenomen. De kruisbek is een echte zigeunervogel, die op ongeregelde tijden verschijnt, en zal de itreek waar hl) gewoon ijk verblijft wel verlaten, omdat het noodtge voedsel hem daar gaat pntbreken en wordt dan ge dwongen, wil hij niet van honger omkomen, om elders naar een gedekte tafel om te zien, Men kent drie soorten van deze vogels. De groote kruisbek, die hier zeldzaam is en in Noordelijke striken zijn Va Ier land heeft; de wibard kruis bek, die in S berië en Noord Amerika voorkomt en bier ook soms wordt gezien, en dan de gewone kruisbek, ook wel dennenpapagaai genoemd, De jonge kruisbek vóór de eerste rui is grijsachtig saet een groen waat en donkere vlekken, Daarna kleurt hi) dof* geel, dan meer held-irgeel. Vervolgens meer roodachtig, om tenslotte de mooie donkerroode kieür Ven de oude mannetjes te krijgen, echter pas in <$n tweede levensjaar. De snavel van dezen vogel, toowel de onder* als de boven snavel eindigt in een scherpe haakpunt. Bij het sluiten van den snavel, schuiven deze twee punten, die van elkaar afstaan, dus langs elkaar heen. Meestal valt de punt ven den boven* snavel near rechts en dien van den ondersnavel naar links, ofschoon ook het omgekeerde plaats heeft. Met zijn wigvormige» snavel kan hij zeer handig de schubben op de sparappels van elkaar wringen, om het saad er met zijn puntigen tong uit te halen. Zijn nest bouwt hg meestal, zeer hoog in een spar of den, i» diep, hpeft solide dikke wanden, die het beschutten voor de felle kou en is zeer moeilijk te vird-n, daar het bij Voorkeur wo dt gemaakt op een dichte plaats, liefst onder een bstuuriyk dak van takjes en hMldet, om de jongen te beschermen tegen invallende sneeuw. De kruisbek is een gezellige vogel, - die zich gedurende den broedtijd paarsgewijze afzondert, maar toch met zijn soortge nooten in gemeenschap blijft. Hij i« een echte boomvogel, die zeer goed klimt en zich daarbfj met zijn snavelspits vasthoudt. Zijn vlucht is snel. Zijn groote gezelligheid brengt menigmaal zijn vrijheid in ge vaar, vandaar, dat hy zich nogal gemakkelijk iaat vargen. In gevangenschap wordt hij spoedig tam. Houdt men hem in een volière, dan. dient deze goed verzekerd te zijn. met niet te /veeI hout, want bij weet spoedig daarmede met zijn ge duchten snavel weg en binnen korten tijd is soms een heele balk versplinterd en weet hij zijn vrijheid te heroveren. Hij broedt zoowel des zomers als des winters. De kruisbekken van een zomer invasie worden meestal tot diep in den volgen den winter gez en. Ze nemen dan langzamerhand af, waarschijnlijk door een. niet waargenomen, terugtrek naar bun geboorte land. Enkele vogels blijven hier hangen en drze schijnen wel eer-s tot broeden te komen. Om deze vogel voltrekt zich ook het bijgeloof. Ais kooivogel zou hy hel inslaan van den bliksem voor komen. Allerlei ziekten zou hij van den msnsch overnemen en in Zwitserland acht men been als w gnemer van derheumatiek. Ook andere smarten en pijnen zouden door hem worden ge Irnigd. waarbij dan de rechrsche kruisbekken, de mannen, en de linksche, waarvan dus de boven snavel naar links is gericht, de vrouwen genezing zouden bren* gen, De bekende vogelschrijver Kerst Zwart zegt van hem in Zangers en Krassers11, dat men hem om zijn roode kb ur in den ouden tyd voor een der dienaren van den roodgebaarden Dor.ar, den dondergod hield, naar wiens geveesde donderbeitel, zijn zonderling gevormde snavel zou gesneden zijn. Een ardere legende is, dat twee nog jonge groene kruis* 'bekken neet streken op het krü sbout van den stervenden Christus ea krachtig poogden, om de nagels uit d« bebloede handen te trekken. Tengevolge van hun werken en inspanning werden bun snavels krom ge bogen, tcrwyi het veerenpakje zich rood kleurde van 's Heiland» bloed. Julius Mosen maakt van deze sage melding in de volgende (door ons vertaalde) regels Als de Heiland lijdt aan het Kruis Blootgesteld aan spot en schar de Voelt Hij plots een sterk gewnk Aan Zijn vastgenagrld' handen In veler midden Toch alleen Voelt Hy een barmhartig wezen Aan een nagel, bard als staal Haastig rukken, zonder vreezen. En de Heiland fluistert zacht „Weest gezegend voor all' tjjden Draag het teeken van dit uur Voortaan eeuwig, Kruis en Lijden" De president van den Rijks* dienst voor het Na'iorale Plan heeft thans de natuurreservaten aangewezen, welke in de eerste plaats voor bescherming in Mn* merkirg komen. Bij de keuze van deze objecten is uitgegaan van bet standpunt, dat natnurwetenschappeiyke re vervaten by venoren gaan niet kunnen worden vervangen, ter wijl schade aan lardscbapsscboon toegebracht, dikwijls niet kon worden hersteld of door nieuw landschapsschoon worden ver vangen. Vandaar dat de weten schappelijke objecten sterk in de meerderheid zijn. Bedacht dient hierbij echter te worden, dat wetenschappelijk belangrijke ter reinen als regel ook ryk zijn aan landschapsschoon. Ieder die voornemens is in deze gebieden werken uit te voeren en openbare lichamen mede ten aanzien van voorge nomen grondaankoopen is verplicht daarvan door tusschen- k opa at van den burgemeester mededeeling te doen nan het bureau van dezen dienst. In Gelderland zijn bovenbedoelde objecten de volgende Kolkje van Daendeis, Kam* perklippan, landgoed Hulsbergen Hierdenscbe Beek, Renderklippcn Hulshorsterzand, Elspeetsche beide Vierhouter Bosch, Elspe- ter bosch en GorteLche bosch. Geknipt voor rechercheur zou men den jongeman kunnen noemen, die dezer dagen, dank zy zyn rigen scherpzinnigheid, een belangrijken en brutalen diefstal aan het licht wist te brengen. Jammer genoeg is de dief ontkomen, maar dat doet niets af aan de verdienste van den jongen zegt het Hdbl. Hy bad den dag tevoren Mulo-rxamen gedaan in het Gebouw voor den Werkerden Stand aan den Kloveniersburg wal te Amsterdam, Den volgen den dag ging hy eens hr oren hoe zijn vrienden die den uit slag pas een dag Uter zouden h'-oren, er het afgebracht hadd.-n. Teiwyi by zoo op de kade stond te wachten zeg hy eens* klaps in plaats van een groepje examinandi een man met een zwaren zak de deur uit en de siOcp af komen. Hy vond dat een beetje vreemd, want hy wist, dat er behalve de examens niets te doen was in het gebouw. „Wat hebt u daarin vroeg hy met te waardeeren vrijmoe digheid. „Pat gaat je niks aan, snot neus", antwoordde de man op weinig vriendeiyken toon. De norschheid van den man kon niet anders dan de achter* docht vergrooten. Vandaar, dat de jongen het resolute bes uit nam den man te schawuwen. Hy liep hem na sprak eenige keeren een voorbijganger aan met het verzoek hem te verge zellen en te helpen en vond ten slotte iemand, dre de be doeling begreep. Getweeëo liepen zy nu achter den man aan, die plotseling omkykend, zag, dat by nu ook gevolgd werd door een volwassene. Dat maakte hem benauwd. Hy wierp den sak weg en zette het op een loopea De jongen en de anderen man zagen geen kans hem in te halen en moesten er zich dus toe bepalen, den iak naar het politiebureau Warmoes- straat te brengen. De zak bleek elf jassen en mantels te bevatten van jongens en meisjes, die op dat oogenblik examen deden. Dank zy de waakzaamheid van dezen flinken jongen zyn alle elf kinderen weer in het bezit gekomen van bun in dezen tyd zoo kostbare kleedingstukken. De ouders waren zeer verheugd en zy hebben niet verzuimd dat den jongen te'laten merken. De doktersfamilie in het Betuwsche stadje Buren is dezer dagen tot een wel zeer ontnuch terende ontdekking gekomen, Tot de huisgenoottn behoorde een dienstbode, die het volste vertrouwen van de familie genoot haar werk tot tevredenheid OVERVELUWSCH NIEUWS ERMELO. In de buurtschap Horst is ingebroken by den landbouwer F. Schriever die rustig slepende, eenige mes- sneden over zyn aangezicht werden toegebracht. Men denkt den dader te vinden onder de jongelieden van de buurt. BURGERLIJKE STAND HARDERWIJK ONDERTROUWD 4 Aug. Gerrit de Bruis en Maria van de Born. GEHUWD 3 Aug. Peter Aarts en Elisabeth Kappers GEBOREN 30 Juli. Albeit, z. van Wiüem .de Zwaan en Geertje van Oene. Helena Elisabeth, d. van Hendrihus Kamm en Leena van Gisteren. 1 Aug. Gerritje, d. van Willem Timmer en Geertje van Asselt. OVERLEDEN 29 Juli, Johanna Snel, weduwe van Gerrit Hagen, oud 79 jaar, 3 Aug. Cornelia Raaijen, oud 9 maanden. ERMELO. ONDERTROUWD. Geene. GEHUWD 29 Juli. Wilhelm Rijk Euuard van der Burgh jm en Johanna van der Waa jd. -GEBOREN 29 Juli. Lammert, z. van Gerrit Staal en Dirkje van 't Meer. 81. Dirk, s. van Hermanus Kamphorst en Annetjs van den Berg, 4 Aug. Wilhelmina Geerttuida Cornelia, d. van Gerrit Jan van Apeldoorn en Sophia Elisabeth Hetfkens. OVERLEDEN 30 Juli, Jakcbje Haverkamp, huisvr. van Otto Mouw, oud S3 jaar, PUTTEN. ONDERTROUWDD. Geene. GETROUWD. Hendrik Rozendaal en Teuntje van Beek. BEVALLEN. Hendrikje Evers, geb. Staal, d, Gerritje van Dasselaar, geb. van Wincoop, d. Teuntje Grift, geb. Knevel, z. Grietje Knoppert, geb. van Boeschoten, d. Jannetje van den Brink, geb. van de Pol, d. OVERLEDEN. Teunis Schuurman, oud 27 jaar. gehuwd met Stijntje Meijling. MARKTBERICHT HARDERWIJK Eieren p 100 st. f3.00 k t 3 89 Rogge per H.L. f7.oo f?.oo Biggen (8.00 i f 11.09 Aardappelen f 1.20 l f 1.69 verrichtte, zoo dat het met ge* mengde gevoelens was, dat de familie kennis nam van het voornemen van het meisje om binnenkort in het huweiyk te treden, aldus vertelt het Hdbl, Edoch, het zal voorloopig nog wel by huweiyksplannen blijven, hetgeen intusschea niet wil zeggen, dat het meisje haar diensten aan de iamilie zal blijven bewyzen, waarop deze dau ook aller minst meer is gesteld. De jongedame, mits gaders haar verloofde zyn name lijk gearresteerd, nadat zich ten huize van den dokter een waar drama had afgespeeld Dokter was nameiyk op een kwaden dag tot de ontdekking gekomen, dat uit een geldkistje, dat in een kofier op zolder was gebor gen, een aanzieniyk bedrag was gestolen. Het onderzoek door dc politie ingesteld leidde niet tot opsporing van den dader, maar toen de recherche uit Arnhem zich met het geval bemoeide, werd al spoedig aan dacht geschonken aan het dienst* meisje, wier gedragingen in de oogen van den gcroutineerden politieman zeer verdacht waren, En toen kwam het ais een lawine los. Het bleek, dat zy zich niet alleen het geld 'had toegeëigend, maar ook, dat zy een ware plunderzucht aan den dag bad gelegd en gedurende zeer ge* ruimen tijd alles wat van haar gading was uit het huis van den dokter had gestolen. Van het goede vertiouwen, dat in haar gesteld werd, had zij op de schiomeiykste wijze misbruik gemaakt. Haar verloofde was aan de diefstallen debet en zoo had het paar zyn uitzet bij eikaar gestolen. Bij huiszoeking werd zooveel gevonden, dat twee vrachtwagens noodig waren om alles te vervoeren. Een deel van de buit was te gelde gemaakt en van de opbrengst waren veracbilends voorwerpen gekocht die bet meisje.,, in de woning van det dokter, op haar kamer had geborgen. Het spreekt wel vanzelf, dat bet meisje dat reeds zeven jaar by de dokstersfamilie in betrekking was geweest, zoowel als haar verloofde in verzekerd* bewaring zyn gesteld. Onderzocht wordt nog ir hoe* verre de oudere van bet paar aan diefstal of heling debet zyn. Een zonderling geval beeft zich te 'ë-HertogcLbcsch afge speeld. Een tweetal met capep en zwarte hoeden uitgedoste mannen hebben op verschillende wegen om de stad een particu liere „fietsenvordeting" op touw gezet. Zy beweerden politie* ambtenaren te zyn en zyn erin geslaagd,- onder het mom van vordeting, verschillende fietsets van hun karretje te betoovetj, die zij vervolgens op een hand* wagen wegbiachien. Enkele gedupeerden die de zaak maar half vertrouwden, wecden zich tot het politiebureau, waai door deze laaghartige zwendel aan den dag kwam. Het is nog met' gelukt deze „vorderaars" op te 'sporen. Tevens is gebleken dat op verschillende plaatsen in de stad beden op eigen boutje dekens hebben gevorderd, waarbij zy zich eveneens els politieambte* neren voorsts lden. Ook hier* door zyn verschillende goedge* loovigen gedupeerd» Men vermoedt dat hier een georganiseerde bende aan het werk is geweest ad getracht heeft munt te slaan uit de omstandigheden, De politie heeft thans gewaarschuwd voor deze praktyken en de bevolking aangeraden by eventueele her* nieuwde pogingen van den betrokkene een legitimatiebewijs te vorderen. Een diepgaand onderzoek wordt ingesteld, waarbij de burgerij is gevraagd, elke in* lichting, welke terzake dienende onmiddeliyk aan de dichtsby* zijnde politiepost door te geven

Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe - Periodiekenviewer

Overveluwsche Bladen | 1942 | | pagina 1