VAN WEILAND TOT AKKER, 'feuilleton. Sibevslust Woensdag 8 April~1942 OVERVELUWSCHE BLADEN 98ste jaargang No. 28 STREEKBLAD voor: HARDERWIJK, HIERDEN, TONSEL, ERMELO, NDNSFEET, HULSHORST, ELSFEET, DOORNSPIJK, FUTTEN, enz. Verschijnt tweemaal 's weeks Prijs f1,05 per kwartaal - Uitgave firma WEDDING, Donkerstraat, Harderwijk lil voorraad hebben van granen zaden en peulvruchten Speciale vergunningen voor „groote stukken" Vemoeging der zomsr- vacantie Ltider der Visscherij Wordt vervolgd), Hoofd-redacteur J. Volgers, Harderwijk ADVERTENTIEN 120 M.m. f 1.80, elke M.m. meer 9 cent Ingezonden mededeelingen dubbel tarief LOSSE NUMMERS 5 een De Heide-maatschappij werkt op volle toeren Eind November is er een oproep verschenen waarbij, wie in aanmerking wilden komen boven de scheurpremie van 250 gulden nog eens 250 gulden werd toegezegd per ha, indien zij hun weiland ter scheuring opgaven. De opzet was zoo den aardappel bouw rond de groote steden uit te breiden, 10.000 ha, in zeer vele perceelen ver- deeld, zijn daarvoor opgegeven. De Heide-maatschappij zag zich voor de taak gesteld dezen winter toen alles onder de sneeuw lag, het aangebodene te beoordeelen, 60.000 ha zijn aanvaard. Goedgekeurd is alleen land, dat gunstig ligt ten opzichte van de verkeerswegen te water en te land, ten hoogste 5 km van een waterweg verwijderd. In de week voor Paschen waren reeds 5000 arbeiders aan den slag, zoomede 100 tractoren en 50 span paarden. In deze week zullen 15.000 mannen uit de werkverschaffing spitten en zal het aantal tractoren nog worden uitgebreid, 18.000 ton poot- aardappelen liggen voor ver zending gereed. Vóór 15 Mei moeten en zullen die aardappelen gepoot zijn. Ondanks het opont houd door den wintej maakt de organisatie van de Heide maatschaapij, met haar vertak kingen over het geheele land zulks mogelijk. Zeer matR geschat zullen 6200 ha aardappelland een gemiddelden oogst van 18.000 kg per ha, samen 100 millioen kg aardappelen opleveren. Be rekend naar een wekelijksch rantsoen van 3'/* kg voor 9 millioen personen, zal dit nieuwe aardappelland de bevolking van Nederland 22 dagen lang van aardappelen kunnen voorzien. Verreweg het grootste deel van de gronden, 4500 ha, ligt in de provincies Utrecht, Gel- door W. SCHIPPERS 3. Jorringa week geen duim breed terug, maar zijn blauwe oogen begonnen te schitteren als gepolijst staal en zijn korte, breede gestalte scheen grooter te worden. „Hier blijven, Idze", beval hij niet harde stem, want hij kende den wilden, vermetelen aard van zijn zoon, en zonder vaders bevel zou deze ook zeker den paardenkooper, naar de keel zijn gevlogen. Doch, aan de vijandelijke bedoelingen van den Brabander kwam plotseling een einde, daar °P dit oogenblik een forsche hand hem van achter in den raag greep en hem achteruit ukte. 't Was een rijksveldwachter, een kerel als een boom en hij cheen zijn man te kennen ook. „Ben je alweer aan het uziemaken Denk er aan, dat h korte metten met je maak, aas 1 Heb je me begrepen i" derland en Overijssel. In de twee Hollanden ligt maar 800 ha. Het is derhalve niet gelukt den aardappeibouw rond de groote steden sterk uit te breiden. De veehouders in de omgeving daarvan staan onwen nig tegenover den akkerbouw Bovendien hebben zij geen paarden en landbouwwerktuigen. Dat laatste zou hen niet be hoeven te verhinderen dit voor jaar het land te laten scheuren, doch zij zitten dan ook in de toekomst met akkerland. De meeste grond is zandgrond Aardappelen kunnen op alle grondsoorten worden verbouwd. In vergelijking met rogge leveren aardappelen per ha driemaal zoo veel droge stof. Vooral op het zand, waar in den landbouw arbeidskrachten te veel zijn, kan de aardappel veel werkge legenheid verschaffen. Behalve voor menschelijk voedsel komen zij, na gestoomd te zijn, in aanmerking voor veevoer, terwijl ook de verwerking in fabrieken groote mogelijkheden opent. De directeur van de Ned. Heide Maatschappij, ir. Staf, staat zelf aan het hoofd van het bureau Aardappelveibouw. De uitvoering berust bij den inspecteur ir. B. Polderman. De uitvoering door de Heide Maatschappij is er borg voor, dat het land goed wordt besteld Bij de opzichters en uitvoer ders van de Heide Maatschappij is er een edele wedijver om den grootsten aardappeloogst van „zijn land" te halen. Veel ontginningswerk moest tijdelijk worden stopgezet. Welis waar worden thans geen nieuwe gronden ontgonnen doch de Heidemaatschappij doet veel aan herontginning van bouwland, welks opbrengst na zeer diep spitten vaak met 20pCt. wordt verhoogd en aan ruilverkaveling, die in wezen ook herontginning ,,Maar ik laat me zóó maar niet door den eersten den besten boer beleedigen, dat moet je niet denken", zeide de paarden kooper brutaal, terwijl het echter duidelijk was, dat hij zich tegenover den politieman niet erg op zijn gemak gevoelde, „Geen praatjes", zeide deze kortaf. „Wat wil je, dadelijk doorloopen en deze man niet meer lastig vallen, of met me meegaan, desnoods met een mooi kettinkje om de polsen f" Nog één dreigenden blik wierp de Brabander op Jauk Jorringatoen ging hij verder onder het luide gelach van de omstanders, en door den rijks veldwachter zoo lang mogelijk nagestaard, terwijl vlak achter hem, doch buiten het bereik van zijn stok, de kleine koopman hem schel en tergend in de ooren schreeuwde: „Phijpedoppen, mot mijnheer geen mhooie phijpe doppen 1" Langzaam gingen de nieuws gierigen uit elkander en niet lang daarna verscheen een kooper, die Jorringa beter leek dan de Brabander. Spoedig had de boer van Eiberslust nu zijn zaken afgehandeld en inplaats van één, zooals zijn plan was, twee stevige ploegpaarden ge- Bons 272 260 3-01 259 263 264 271 268 267 Alg. Bonboekje hoeveelheid Zeep in diverse soorten Suiker of 4-01 reserve Koffie 250 Jam enz. Peulvruchten Peulvruchten Gort enz. Vermicelli enz. 4-02, 4 03 reserve 3 04 en 4 04 Reserve Bon L Textielkaart 1 K.G, 50 gram cacao gram koffiesurrogaat 500 gram 250 gram 250 gram 250 gram 100 gram 250 gram Rijst 400 gr. Sinaasappelen 50 gram Scheerzeep KAAS Geldig t.m. 30 April 18 April 18 April 18 April 18 April 18 April 18 April 18 April 18 April 18 April 18 April 30 April 258, 262, 266, 270 en 274 (alg.) 100 gram 18 April VLEESCH EN VLEESCHWAREN 18 A Vleeschwaren 1 rantsoen vleeschw. 18 B Vleesch 16 Boter en Vet 17 Boter en Vet 16 A t/m 19 A 16 B t/m 19 B 18 A 18 B 18 A 18 B 11 April 1 kwart rantsoen vleesch 11 April BOTER EN VET 125 gram margarine 11 April 125 gram boter of margarine of 100 gram vet 11 April MELKKAART 3'A Liter 18 April 1SA Liter 18 April AARDAPPELEN 18A K.G. aardappelen 11 April Vi K.G. aardappelen 11 April BROODKAART 4 rantsoenen brood 11 Apiil Vs rantsoen brood 11 April BLOEM 257, 261, 265, 269 alg. 1 rantsoen gebak of 100 gram brood of 70 gram meel of bloem 18 April PETROLEUM Bonkaart O, Periode 16 2 Liter 13 Juni BRANDSTOFFEN Bon 08 K.F. (brandstoffenkaart voor kook- doeleinden) 2 eenheden brand stoffen (geen anthraciet) 30 April Een eenheid op bonnen 5 tot en met 9 H.K. tot en met 15 April; 13 H K. en 17 H.K. tot en met 15 April8 H.K., doch uitsluitend voor turf, tot en met 15 April12 tot en met 20 C.V. tot en met 15 April23 tot en met 32 C.V. tot en met 15 Aprille tot en met 9e periode tot en met 15 April kocht. „Zie", had hij tot Idze gezegd, „één hebben we er bepaald zelf noodig en den anderen raak ik gemakkelijk kwijt aan den korenmolenaardie heeft allang uitgekeken naar een sterk beest, om voor den molenwagen te loopen; en Jauk Jorringa wreef genoegelijk met de vlakke band over den breeden hals van het voor den molenaar bestemde paard want de boer van Eiberslust was handelaar in zijn bart. Reeds begon de zon haar stralen in schuinere richting op den landweg te werpen, toen de beide ruiters op weg naar huis gingen. 't Ging lang zoo spoedig niet als in den morgen, 't was nog drukkend warm, en de zware werkpaarden, die door den boer en zijn zoon thans werden bereden, slapten kalm en rustig door het mulle stof van den landweg, regelmatig met de lange staarten zwaaiend om zich zooveel mogelijk de lastige vliegen van het lijf te houden. Jauk Jorringa. anders tamelijk zuinig met zijn woorden praatte thans genoegelijk met zijn zoon, en het onderwerp dat hij be handelde, boezemde den wilde Idze steeds veel belangstelling in, want het ging over paarden, en daar was de jongen dol op. „Zie vader", merkte Idze, wiens seherpe blikken overal heendwaalden, eensklaps op „ik geloof werkelijk, dat daar voor ons uit dezelfde paarden kooper rijdt, die vanmorgen onze paarden wilde koopen met een koppel paarden achter zich. Er is nog iemand bij hem, ziet u wel, vader zeker een veedrijver, want nu slaat de man met zijn knuppel op het achterste beest los als een razende. Arm dier I Jorringa zeide niets, maar weer trokken zijn wenkbrauwen zich samen en rimpelde zich zijn breed voorhoofd evenals dezen morgen, toen de Brabander zijn paarden den bek zoo ruw open rukte. Onwilligekeurig liet de boer rijn paard nog wat langzamer loopen. Daarvoor had bij rijn reden, want als de mannen, die daar voor hem uitgingen, nog vijf minuten doorreden, zouden ze een kruispunt op den landweg bereikt hebben, en Jorringa dacht wel, dat de Brabander den weg zou inslaan, die naar het veer leidde. En dat was naar zijn zin, want de weg naar Eiberslust liep juist in tegen- is, want de verbetering van de waterafvoer, die daarmede ge paard gaat, maakt ook dit land veel productiever. Zoo wordt er goed werk gedaan voor onze voedselvoorziening, dieinderdaad alle zorg behoeft. Het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogs tijd brengt onder de aandacht van alle landbouwers, dat het in het voornemen ligt maatrege len te treffen, volgens welke het verboden is om na 1 Juni a s. nog granen, zaden en peulvruchten, hetzij gedorscht, hetzij ongedorscht op de be drijven, of elders in voorraad te hebben. Het in voorraad hebben van bovengenoemde producte na 1 Juni a.s. zat worden gestraft, terwijl tevens tot inbezitneming dezer producten zonder eenige formaliteit zal worden overge gaan. Het bovenstaande geldt niet Voor de hoeveelheid tarwe, rogge, haver, boekweit en/of peulvruchten, welke de teler voor zichzelf en de tot zijn gezin of inwonend personeel behoorende personen houden. Het is gebleken dat oncler bepaalde groepen van de be volking de indruk bestaat, dat de distributie van textielgoederen zou medebrengen, dat zooge naamde „groote stukken" waar onder te verstaan zijn heeren en jongenscostuums of onder deelen hiervan, overjassen en mantels, alsmede stof voor deze goederen, niet meer te ver krijgen zijn. Deze opvatting is naar men ons van bevoegde zijde mededeelt niet juist, aan gezien de zoogenaamde „groote stukken" kunnen worden ge kocht op een speciale vergunning welke vergunning te alle tijde bij den plaatselijken distributie- dienst kan worden aangevraagd. overgestelde richting, en dus behoefde Jorringa dan den twist- zoekenden paardenkooper hier op den eenzamen landweg niet te ontmoeten. De boer kende geen vrees, tenminste geen vrees voor menschen, en allerminst voor een bluffer, zooals die paarden koopman daar, doch Jauk Jorringa ging het liefst rustig zijn weg, en twist haatte hij tot in het diepst van zijn gemoed werd hij er in betrokken, dan was het beslist buiten zijn schuld, evenals dezen morgen, maar werd hij er tegen wil en dank toch in betrokken, dan was zijn oud-Friesche koppigheid van dien aard, dat hij liever zou z^n gestorven dan een haarbreed voor dien tegenstander uit den weg te gaan. Dien trek in zijn karakter was den boer van Eiberslust zich zeer wel bewust, en het had hem reeds ellende genoeg gebracht. Hoe dikwijls was de vrede van zijn gemoed er door verstoord I Daarom hield hij dan ook den gang van zijn paard eenigszins in, door den halster wat aan te trekken. „Laat ze den kruisweg maar, inschieten, Idze", sprak thans, de boer, „want ik heb met dien Verschenen is thans het rapport der interdepartementale commissie ter bestudeering van het vraagstuk van de vervroe ging der zomervacantie. Wat het lager onderwijs be treft, heeft de commissie geen bepaalde voorstellen gedaan, daar te verwachten is, dat dit zich zal richten naar de andere vormen van onderwijs. De commissie meent, dat er ten aanzien van het lager nijverheidsonderwijs geen be zwaar tegen vervroeging van de zomervacantie bestaat. Wat het voorbereidend hooger en middelb. onderwijs (Lyceum) betreft, stelt de commissie het volgende voor Er zullen zijn vier vacanties. De eerste eindigt den avond van 6 Januari of indien deze op een Vrijdag, een Zaterdag of een Zondag valt, op Maandagavond daaropvolgende en begint op 23 December na afloop van den schooltijd, of indien deze op een Maandag of Zaterdag valt, resp. op 20 of 22 December na afloop van den schooltijd. De tweede vacantie eindigt op den avond van den eersten Maandag na den tweeden Paasch- dag en begint op den Woens dag vóór Paschen. In het geval dat Paschen op 10 April of later valt, eindigt de vacantie op den avond van Paaschmaan- dag en begint zij op den tweeden Woensdag daaraan voorafgaande, De derde vacantie eindigt op den avond van den Maandag voorafgaande aan den tweeden Dinsdag in Augustus en begint op den zevenden Zaterdag aan dien Maandag voorafgaande, na afloop van den schooltijd, De 4e vacantie eindigt op den eerste Maandag in November en begicgt op den tweeden Zaterdag daaraan voorafgaande, In een te Utrecht gehouden bijeenkomst van den Ned. Land stand is als leider van de afd. Visscherij, waaronder begrepen die der plaatsen rondom het IJsselmeer, geïnstalleerd de heer N. Roskam, broeder van den boerenleider. kerel liever niet te doen. Ryd niet zoo hard, jongen, hoor je me niet f" Thans gaf de jongen een ruk aan den halster van het dier, dat hij bereed, maar met vlam mend oog en op elkaar geklemde tanden wees hij voor zich uit naar de groep die nn stil had gehouden op den weg. Luid vloekend en scheldend hielden de paardenkooper en zijn drijver zich met het achterste paard bezig, maar wat ze er mede uitvoerden kon Jorringa nog niet zoo duidelijk bespeuren, doch de zeldzaam scherpe oogen van Idze zagen het zoo veel te beter. „Wat voeren ze toch uit met dien grooten schimmel, Idze kun jij het zien f" vroeg thans de boer, terwijl hij met de band boven de oogen voor de schuin op het pad vallende zonnestralen trachtte te zien wat ginds bij den kruisweg gebeurde met het ongelukkige paard, dat daar even door den drijver zoo onbaimhartig werd gerandseld.

Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe - Periodiekenviewer

Overveluwsche Bladen | 1942 | | pagina 1