STREEKBLAD voor DE VLEESCH-VOORZIENING. Het geheim van bet Zwarte Wond Woensdag 7 Januari 1942 OVERVEIUWSCHE BLADEN 98ste jaargang No. 8 lil 1 HARDÏflWTJÏ HIEKDEN, TOSSEL, ERXELO, NUNSFEET, HULSHORST, ELSPEET, DOORNSPIJK, PUTTEN, eni. FBIHHETOH. Verschijnt tweemaal 's weeks - Prijs f1,05 per kwartaal - Uitgave firma I, WEDDING, Donkerstraat, Harderwijk 6. Drie jongelui wilden mijn onderzoeken Hevige gasontploffing te Eindhoven Een record paiingjaar Geheele veestapel in beslag genomen V Hoofdredacteur J. Volgers Harderwijk ADVERTENTIEN 15 regels (galjard) f 1.elke regel meer 20 cent Ingezonden mededeelingen dubbel tarief LOSSE NUMMERS 5 een Het Hdbl. geeft de navol gende toelichting op de verlaging van het vleeschrant soen Het zal wellicht verwondering wekken, dat de Overheid toch heeft besloten om met ingang van 5 Januari a.s, het vleesch- rantsoen iets te verlagen van 300 gram tot 250 gram per hoofd per week. Bij de beoordeeling van dit besluit, dat velen teleurgesteld zal hebben, moet men wel goed in het oog houden, dat alle middelen, die worden toegepast om uit de voortbrengselen van eigen bodem de vleeschproduccie op te voeren, toch nooit in staat zullen zijn om het uitvallen van onzen krachtvoeder-import te compenseeren. Deze was daarvoor veel te groot. Het gevolg is geweest, dat de varkensstapel noodgedwongen moest worden ingekrompen tot slechts een kern van fokvarkens. Deze laatste moet tot iederen prijs gehandhaafd worden, omdat hierop straks na den oorlog onze varkensstapel weer opge bouwd kan worden Ook onze melkveestapel die trouwens de laatste jaren nogal belangrijk uitgebreid, maar daarnaast ook verouderd was heeft een veer moeten laten en is in den loop van dit jaar met 20 pCt. ingekrompen. Wat wil dit nu zeggen voor de vleeschvoorziening In de eerste plaats is de varkensvleesch productie, die vroeger ongeveer de helft van het vleeschverbruik dekte, vrijwel geheel weggevallenpractisch worden er alleen nog varkens als huisslachting door landbou wers geslacht. Momenteel komen er nogal wat schapen aan de markt, omdat ook voor deze diersoort een verplichte levering is ingevoerd. Het grootste deel van het jaar zijn we echter aangewezen op het slachtvee, dat door onzen rundveestapel wordt uitgestooten. In normale Zij stak haar snuifdoos weer in den zak van haar boezelaar en hernam na eenige oogen- blikken f ,,U komt juist van pas mon seigneur heeft zijn tweeden aanval gehad, 'n woedende aanval, niet waar, m'nheer Of- fenlochl" „Woedend is 't woord," ant woordde de hofmeester deftig. „Bevreemdend is 't niet," ging ze voort, „als 'a mensch geen voedsel gebruiktwant hij gebruikt geen voedsel m'n heer. Verbeeld u, dat ik 'm twee dagen door heb zien brengen, zonder dat hij zelfs wat soep nuttigde." „En zonder een glas wjjn te drinken," voegde de hof meester er bij, z'n kleine hand jes op]z'n dikken buik vouwende. Ik meende met m'n hoofd te gaoeten schudden om m'n jaren bedraagt deze uitstoot ongeveer 410.000 runderen, 500.000 nuchtere kalveren, 125.000 vette kalveren en 80.000 graskalversn, waaruit circa 135 millioen kg vleesch ter beschikking komt Onder de huidige omstandigheden zal deze hoeveelheid echter wel niet worden bereikt. Niet alleen, dat het aantal slachtingen in verband met de inkrimping van den melkveestapel kleiner zal zijn dan anders, maar bovendien zal door de mindere voedermogelijk heden de hoeveelheid vleesch per dier lager uitvallen. Stellen we de door ieder dezer factoren veroorzaakte daling in de vleescbproductie op 10 pCt,, dan volgt daaruit, dat de totale rundvleeschproductie in het komende jaar ongeveer 110 millioen kg zal bedragen. Bij een rantsoen van 250 gram per week per hoofd is voor onze eigen bevolking per jaar reeds 117 millioen kg vleesch nood.g. Deze hoeveelheid moet dan nog worden verhoogd met de behoefte der Wehrmacht. Hieruit blijkt reeds, dat we er ook bij dit verminderde rantsoen met rundvleesch alleen niet zouden komen. Gelukkig komt er jaarlijks een kleine 10 millioen kg schapen vleesch ter beschikking, terwijl nog een riet te verwaarloozen aantal paarden, alsmede eenige tienduizenden varkens (laatste als huisslachting) worden geslacht, Al met al zullen we er dus waarschijnlijk wél komen, vooral omdat er behoorlijke reserves zijn. Dit neemt echter niet weg, dat er van een overschot van produclie geen sprake is, óók niet wanneer het lagere rantsoen is ingevoerd. Waarschijnlijk is het zóó dat straks de zaak precies rond zal loopen. Nu zijn er bij het taxeeren van de vleeschproductie altijd onberekenbare factoren in het spel. Het kan b.v. best zijn dat straks in het weideseizoen verbazing te kennen te geven. Dadelijk ging meester Tobias Offenloch aan m'n rechterhand zitten en zei me „Meneer de dokter, geloof me, schrijf meneer 'n flesch wijn dagelijks voor." „En 'n kippenboutje bij eiken maaltijd," viel juffrouw Lagoutte manlief in de rede. De arme man ziet er zoo mager uit. dat je 'r bang van wordt." „Wij hebben wijn van zestig jaar," hernam de hofmeester, U moest hem ook voor schrijven, af en toe 'n goed glas johan- nesberger te gebruikengeen wgn die zoo geschikt is om 'n mensch wser op da been te brengen als johannesberger." „In der tijd," zei de opper jagermeester met een droef geestig gezicht, „in der tijd hield monseigneur twee groote jachten per weekhij was zoo gezond als ietssinds hij niet meer op jacht gaat, is hij ziek." „Dat 's doodeenvoudig, deed Maria Lagoutte opmerken, de buitenlucht maakt dat je trek krijgt. Dokter moest hem dan ook drie groote jachten per week voorschrijven, om den verloren tijd in te halen „Twee zouden genoeg we tten," hernam de jagermeester Boos, wie nn geldig zijn: Bons Alg. Bonboekje hoeveelheid 194 Zeep in diverse soorten 184 Suiker 1 K.G, 01 C of 01 D 50 gram cacao 193 Koffie 250 gram koffiesurrogaat 189 Jam enz. 500 gram 190 Haverm. of peulvruchten 250 gram 191 Gort enz. 250 gram 192 Vermicelli enz. 100 gram 02 D03 D 250 gram Rijst Bon L Textieikaart 50 gram Scheerzeep KAAS 179, 180, 181, 182 en 183 (alg.) 100 gram VLEESCH EN VLEESCHWAREN 02 B Vleesch 1 kwart rantsoen vleesch 02 A Vleeschwaren 1 rantsoen vleeschw. BOTER EN VET Geldig t.m. 31 Jan. 24 Jan. 24 Jan. 24 Jan, 24 Jan, 24 Jan. 24 Jan. 24 Jan. 24 Jan. 30 April 24 Jan. 10 Jan. 10 Jan. 02 Boterkaart iedere bon 125 gram boter 14 Jan. 02 Vetkaart iedere bon 125 gram boter met reductie 14 Jan. 57 Boter en Vet 125 gram 31 Jan. MELKKAART 01 A t/m 04 A 3Vi Liter 24 Jan. 01 B t/m 04 B 1% Liter 24 Jan. AARDAPPELEN 02 A 1SA K.G. aardappelen 10 Jan. 02 B Y* K.G. aardappelen 10 Jan, BROODKAART 02 A 4 rantsoenen brood 10 Jan. 02 B Yj rantsoen brood 10 Jan. BLOEM 185, 186, 187. 188 alg 1 rantsoen gebak of 100 gram brood of 70 gram meel of bloem PETROLEUM Bonkaart O, Periode 15 2 Liter Bon 26 der kaarten S en T 2 Liter BRANDSTOFFEN Bon 07 K.F. (brandstoffenkaart voor kook- doeleinden) 1 eenheid brand stoffen (geen anthracietj Een eenheid op bonnen 1 tot en met 4 H.K. tot en met 31 December 5 tot en met 7 H.K tot en met 31 Januari; 8 HK, doch uitsluitend voor turf, tot en met 30 April; 1 tot en met 11 C.V. tot en met 31 December12 tot en met 20 C.V. tot en met 31 Januarile tot en met 6e periode tot en met 30 April 24 Jan. 21 Maart 14 Febr. 31 Jan. deftig, twee zouden genoeg wezen. De honden moeten ook hun rust hebben 't zijn even goed schepsels van onzen lieven Heer als de menschen." Eenige oogenblikken heerschte er stilte, gedurende welken tijd ik den wind tegen de glazen en in de kijkgaten akelig hoorde huilen. Sebald had z'n rechterbeen over z'n linker gelegd, en met den elleboog op de knie en de kin in de hand keek hij met een gezicht, waar onuitsprekelijke droefenis uit sprak in 't vuur. Nadat juffrouw Lagoutte opnieuw een snuifje genomen had, schudde zij de snuif wat gelijk in de doos. Eindelijk stond de hofmees ter op. „Meneer de dokter zal toch wel een glas wijn drinken zeide hij op den rug van mijn armstoel leunende. „Ik dank u, ik drink nooit als ik een zieke ga bezoeken." „Wat, zelfs geen klein glaasje „Zelfs geen klein glaasje." Hij zette groote oogen op en keek zijn teedere wederhelft niet weinig verbaasd aan. „Dokter heeft gelijk", zei ze, „ik ben net als hijik drink liever bij 't eten en neem dan naderhand een glas cognac," Nauwelijks had juffrouw Lagoutte deze ophelderende woorden uitgesproken, of Sper wer deed de deur half open en wenkte me dat ik hem volgen moest. Sperwer scheen niet al te zeer op z'n gemak te zijn, hij kikte geen woordik zelf was geheel in gedachten. Ik had nog maar een voetstap of wat onder de duistere ge welven van den Nideck gezet of geen spoor was er in mijn geest meer over van de koddige figuren van meester Tobias en Marie Lagoutte. Het duurde niet lang of Gideon opende me een prachtige kamer die met paars fluweel behangen was. Een bronzen lamp, die op den boek van den schoorsteen stond, met een matglazen ballon er over heen, verspreidde slechts een flauw licht over dit vertrek. Dikke tapijten maakten het gehitd onzer voetstappen onhoorbaar; men zou gezegd hebben dat het hier de schuilplaats der stilte en der overpeinzing was. Toen Sperwer binnenkwam schoof hij een massa zware draperiën weg die voor een de vleeschopbrengst per dier erg meevalt. We mogen dus nog de stille hoop koesteren, dat de Overheid over een maand of zes, zeven in staat zal zijn het rantsoen weer wat te verhoogen. Voorloopig zullen we het evenwel met een wat kleinere portie moeten doen. Drie jongelui, Harm Dijkstra, Freerk Wijninga en Fokke Kracht, allen woonachtig te Uithuizen, vonden dezer dagen bij den dijk een gedeeltelijk gedemonteerde mijn. De jongelui konden hun nieuwsgierigheid niet bedwingen en naderden de mijn niet alleen te dicht, hetgeen reeds in strijd met de geldende voorschriften is, doch begingen bovendien de onvoorzichtigheid de mijn ook aan te pakken. De gevolgen bleven niet uit. Er ontstond een ontploffing. Beide eerstgenoemden werden op slag gedood. De laatste werd zwaar gewond en n oest naar een der ziekenhuizen in Gro ningen worden vervoerd. Zondagochtend kwart over zes werden de inwoners van Eindhoven gewekt door het geluid van een geweldige ontploffing, welke tot ver buiten de stad hoorbaar was en in het centrum der stad een ware paniek veroorzaakte. Het bleek, dat het in de onmiddellijke nabijheid van Eindhoven gelegen gastank station, dat aan den verbindings weg ParadijslaanWal in het voormalige waaggebouw was ingericht, én eerst eenige maan den geleden in gebruik was genomen, in de lucht was gevlogen. De persgasinrichting werd van den aardbodem weg geveegd en de brokstukken werden honderden meters in den omtrek weggeslingerd. Aangezien de explosie midden kruisboogvormig raam hingen. Ik zag dat hij in den afgrond keek en begreep zijn gedachte hij keek of de tooverheks zich daar ginds nog altijd ophield, midden op de vfakte neergehurkt in de sneeuwmaar hij zag niets, want 't was pikdonker. Wat mij betreft, ik onder scheidde bij 't bleeke lamplicht een wit en zwak schepsel, dat niet ver van den zieke in een leuningstoel zatdat was Odila van Nideck. Toen ik nader kwam, was Odila opgestaan. „Wees welkom, dokter," zei ze mij met treffenden eenvoud vader is daar," dit zeggende wees zij mij de alkoof aan, waar de graaf lag Ik maakte een diepe buiging en zonder te antwoorden, zoo ontroerd was ik, naderde ik de rustplaats van den zieke. Sperwer, die aan 't hoofd stond, hield met de eene hand de lamp in de hoogte en in de andere z'n breede bonten muts. Odila stond aan m'n linkerhand. Zacht viel het licht, dat door de matglazen ballon aanmerke lijk was getemperd, op 't gezicht van den graaf. Van 't eerste oogenblik af trof me het vreemde gezicht .ii. wi-.ij in de dicht bebouwde kom geschiedde, waren de gevolgen ernstig. Een aan het tank station grenzende woning, be woond door het gezin Van Hout, chauffeur van den G.G.D., werd volkomen vernield en de bewoners werden onder de puinhoopen bedolven. Onmiddellijk na de ontploffing boden de leden van den Luchtbeschermingsdienst hulp en zij slaagden erin de leden der familie Van Hout onder de puinhoopen vandaan te halen het bleek, dat geen van hen zware verwondingen had opge- loopen. De aan den Wal en de Paradijslaan gelegen woningen werden, op een enkele uitzon dering na, alle van de ruiten beroofdtot op 2 km afstand waren groote étalageruiten ver nield Verschiedene personen liepen lichte wonden op door binnenvliegende glasscherven daarbij bleef het gelukkig. De oorzaak van deze explosie moet worden gezocht in het ontstaan van overdruk in het Persgasstation. Het is voor de Urker visch- afslag in 1941 esn recordjaar geworden, wat de paiingaanveer betreft. Niet minder dan 1.115.385 pond paling is er op den afslag verhandeld, voor een bedrag van f441.791. Ook van de andere vischsoorten, zooals snoekbaars, blei en voorn is de vangst redelijk te nemen, het totaal bedrag van de aangevoerde visch bedraagt f 560.000. Bij een door ambtenaren van den C.C.C.D. gehouden bedrijfs- controle op een boerderij te Liesel (N.B.) wilde de eigena resse geen medewerking ver- leenen. In opdracht van den officier van justitie werd daarop de geheele veestapel in beslag genomen, n 1. twee koeien, een paard, een varken en twee ongemerkte biggen. van den heer van Nideck, en ondanks al de eerbiedige bewon dering die z'n dochter me ioo even had ingeboezemd, kon ik niet nalaten tot me zelf te zeggen: „dat is 'n ouwe wolf 1" Inderdaad, dat grijze hoofd, kaalgeschoren, een hoofd dat achter de ooren ongewoon sterk ontwikkeld was en van voren een ongewoon langwerpige vorm had de smalheid van 't voor hoofd van boven en z'n breed heid van onderde eigenaardige ligging der oogleden die bij den neuswortel spits toeliepen en met zwarte wenkbrauwen omzoomd, den oogappel, die mat stond en koud, maar on volkomen bedekten de korte en dichte baard die om de beenderige kaken liep dat alles was bij dien man van dien aard dat ik rilde. Ik werd echter m'n ontroering meester en voelde den arm van den zieke hij was droog en zenuwachtigde hand was klein en vast. Uit een geneeskundig oogpunt beschouwd, constateerde ik een harden snellen, koortsach- tigen pols, die deed denken aan tterkkramp. (Wordt vervolgd),

Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe - Periodiekenviewer

Overveluwsche Bladen | 1942 | | pagina 1