HET VRIJE DAGBLAD VOOR ZWOLLE EN OMGEVING Strijd tegen Japan wordt met kracht voortgezet Zwollenaar kwam per parachute in Nederland terug KRONIEK VAN DE WEEK Nieuw leven in de Ned* Herv. Kerk Redactie: MeJ. Mr. M. A. Boom (VrH Nederland). A. J. Groothui» (Christofoor), Mr. J. P. Hogerzeil, Ir. J. Klnytenaar (Je Maintiendrai) J. Petera. P. K. Polderman (Parool) G. Tnlo (De Stem van Londen) Eindredactenr: Ir. J. Klnvtenaar) Zaterdag 9 Juni 1945 No 44 Redactie en adm: Praubstraai 19, Zwolle {Kantoor mej. Mr. M. A. Boom) Bij abonnement 50 et. per 14 dagen, tosse nummers 5 et. Advertentie-tariefI 15 mm t 1.76, iedere mm meer 7/1/, cent. - Kleintjes minimum 60 cent (15 woorden), verder 5 cent per woord Vijand verliest op alle fr onten terrein Chineezen in den aanval MtimimHinmimimmiNiiiimiiiHiimiiiiitHHiiimmiiiiiHi De strijd tegen Japan wordt met kracht Voortgezet. Steeds meer verliezen de Ja panners terrein op alle fronten. Amerikaansche troepen zijn thans ge land op het eiland Oshima, een halve kilometer van het Zuidoostelijk punt van Okinawa. Amerikaanshce marinetroepen rukten twee km op van het vliegveld te Naba in de richting van Gushi. Andere eenheden veroverden in het Oosten van het eiland een heuvel aan den weg, welke naar de kustplaaats Itoman leidt. Marine vliegtuigen brachten drie vrachtschepen tot zinken en beschadigden drie andere by Kioeshoe en in de Oost-Chineesche Zee. De troepen van Mac Arthur veroverden op Noord-Luzon de stad Bambang en rukten vijf km verder op. Op midden- Luzon werden de Japanners uit bergstel- lingen ten Oosten van Manilla verdreven. Op Mindanao maakten de Amerikanen geringe vorderingen tegen toenemende tegenstand. Luchtaanvallen werden uitgevoerd op Formosa, Borneo, Rabaul en de kust van Indo-China. Groote schade werd aange richt op vliegvelden en opslagplaatsen op Borneo en bij Bandjermasin werden twee vrachtschepen tot zinken gebracht. Libe rators deden aanvallen op Japansche in stallaties te Batavia, de toestellen waren op de heen- en terugreis 19 uur onder weg. In Birma doen de Japanners wanhopige pogingen om te ontsnappen over den spoorweg van Mandalay naar Rangoon, waarbij zij zware verliezen lijden. Er werden besprekingen gehouden tus- schen generaal Stillwell en generaal Mac Arthur. Chineesche troepen hebben de Noorde lijke voorsteden van Lioe-Chau bereikt, een Japansch steunpunt en spoorweg centrum aan de Zuidelijke corridor naar Indo-China. De stad, een vroegere basis van de veertiende Amerikaansche lucht vloot, wordt ook van het Zuiden, Westen en Oosten bereikt. De Chineezen herover den het strategische steunpunt Tatagyoe. Door het afsnijden van de Japansche ontsnappingsroute naar Indo-China heb ben de Chineezen 200.000 Japanners in de centrale provincie Kwangsi geïsoleerd. Invasiekoorts. Het Japansche kabinet krijgt de invasie koorts te pakken. Het probeert nu dicta toriale macht ie krijgen door het parle ment uit te schakelen en zoo een aan zienlijke versnel, mg in de wetgeving te bereiken. De Japansche radio waarschuwt de be volking ondertusschen, dat er nog heviger luchtaanvallen te verwachten zijn en dat er misschien spoedig ook gevechten op Japanschen bodem zelf zullen kunnen ontbranden. Alle weerbare mannen zijn opgeroepen en in het instructieboekje, dat ieder ontvangt, staat de zelfmoord- aanval als de hoogste nationale deugd beschreven. Hedenmorgen vroeg (Zaterdag) heb ben 100—150 Vliegende Vestingen vlieg tuigfabrieken in Nagoya en nog twee andere Japansche industriecentra be stookt. (B.B.C.) De problemen der geallieerde controle-commissie De problemen, die de geallieerde con trolecommissie in Duitschland moet be handelen, kunnen in drie groepen ver deeld worden. Ie. Vaststelling van de bezettingszónes, welke op het oogenblik slechts weinjg verschillen van die, welke op de Jalta conferentie zijn vastgesteld. 2e. Coördinatie van de politiek inzake de verstandhouding met de Duitschers en de propaganda. 3e. De organisatie van de Duitsche in dustrie en landbouw, om in den winter een catastrophe te voorkomen en een verder beroep op geallieerde leveranties te vermijden. (A.A.) Gerechtelijke instructie tegen oud-min.-pres. de Geer Naar wij vernemen wordt bevorderd, dat tegen oud-ministér-presfdent. Jhr. Mr. D. J. de Geer, een gerechtelijke in structie zal worden geopend. (A.A.) De processen tegen de oorlogs misdadigers In een uitvoerig rapport van Robert Jackson, de hofdaanklager in de proces sen tegen de voornaamste oorlogsmisda digers, zegt deze, dat oorlogsmisdadigers uit Duitsche concentratiekampen spoedig zullen terecht staan. Ook een groot aan tal Duitsche politieke leiders, zakenlie den en militairen zullen als gewone mis dadigers voor het gerecht komen. Ook wordt voorgesteld het misdadige van de verderfelijke organisaties, die een rol hebben gespeeld, eerst bij de onderdruk king van het Duitsche volk, en daarna van zijn naburen, aan te toonen. (A.A.) De K.L.M. vliegt 25 jaar Op 7 October van het vorige jaar be stond de K.L.M. 25 Jaar. Het was er toen de tijd niet naar om hieraan eenigen aandacht te schenken. Maar nu Neder land bevrijd is en er ook weer perspectief in de luchtvaart komt, is er aanleiding een anderen belangrijken datum nog even te vermelden. Op 7 Mei was het namelijk 25 Jaar geleden, dat de eerste luchtlijn van de K.L.M. werd geopend en wel die van Nederland naar Londen. In die dagen kostte de overtocht f 125. De passagier werd gekleed in een leeren Jas en maakte de reis in een open ca bine van een der oude De Havilland- legervllegtuigen. Wanneer in de toekomst het luchtver keer hervat wordt, zal het vervoer in een luxe cabine van een Dakota-airliner, de verbeterde DC 3, heel wat comfortabeler zijn. Over de toekomst kon de heer Mar tin, waarnemend directeur der K.L.M., uiteraard nog weinig zeggen, maar hy heeft geen reden tot pessimisme. Eenige maanden geleden is te Chicago een luchtvaartraad in het leven geroe pen, waarin Nederland één van de zeven zetels bezet. De stroom van repatrieerenden Alleen repatriëeringsdienst mag trans porten samenstellen Het hoofd der repatriëeringsdienst, lui tenant-kolonel F. C. S. Maas te 's Gra- venhage heeft de provinciale militaire commissarissen, districts militaire com missarissen, burgemeesters, rijksinspec teurs van het verkeer en bevrachtings commissarissen het volgende doen weten: In verband met den enormen stroom van repatrianten naar het Westen, waar door, vooral in de groote steden, cata- strophale toestanden dreigen, is het drin gend noodzakelijk, dat de niet door den repatriëeringsdiênst georganiseerde trans porten onmiddellijk ophouden. Het sa menstellen van transport dient uitslui tend aan de zorgen van de militaire re- patrieeringscommissarissen overgelaten te worden. De personen, waarop dit betrek king heeft, zijn degenen, die uit het bui tenland naar Nederland teruggekeerd zijn. Het hoofd van den repatriëerings dienst rekent er daarom op, dat men dus de leiding van den afvoer volledig aan den repatriëeringscommissaris van elk district zal overlaten. (A.A.) De IJssel binnenkort weer bevaarbaar Aan opruiming der bruggen wordt hard gewerkt Aan alle IJsselbruggen, van Wester voort tot Kampen, wordt op het oogen blik hard gewerkt om de deelen, die een belemmering vormen voor de scheepvaart, uit den weg te ruimen. Hiervoor is het vaak noodzakelijk, dat er van springstof fen gebruik wordt gemaakt. De Water staat werkt bij dit vrijmaken van den IJssel nauw samen met liet Inland Water- Transport, het Canadeesche leger en de Royal Engineers. In Zutfen is de doorvaart practisch vrij. zoodat dus hier ook al weer groote sche pen kunnen varen. Hetzelfde geldt voor de rivier bij Kam pen. In Westervoort is men reeds eenigen tijd bezig, terwijl ook in Deventer dezer dagen een begin zal worden gemaakt met het opblazen van de boog. Onder de spoor brug heeft men echter al een vaargeul door de uiterwaarden gegraven. Bij het Katerveer zijn de werkzaam heden in vollen gang. Hier zorgen de Royal Engineers en de Waterstaat ervoor, dat de doorgang in de IJsselbrug zoo ver groot wordt, dat niet enkel, als tot dus ver, schepen tot 200 ton onder de brug door kunnen varen, maar ook schepen met grootere tonnenmaat. Hiertoe wor den drie vertikalen uit de brug gehaald. Wat de spoorbrug betreft: deze beperkt door haar geringe hoogte de scheepvaart nog eenigszins. Naar we verder nog vernemen, zijn er vergevorderde plannen om zoo spoedig mogelijk te komen tot den bouw van een noodbrug voor het rijverkeer over den IJssel. Aan de opritten wordt reeds hard gewerkt. i ii mm min ii i min i in illinium minimi hui li iiMiiuiiiiiiiiiii li MEDEDEELING Wij deelen onzen lezers mede, dat „Het Vrije Dagblad", behoudens goed keuring van den Raad van Advies, op Dinsdag 12 Juni a.s. voor het laatst zal verschijnen. Zakelijke bijzonderheden, onder meer ten aanzien van de abonnemens- gelden, zullen nog bekend gemaakt worden. Gevaarlijk werk van Service-agent tijdens de bezetting Een dezer dagen zijn we op bezoek ge gaan bij de heeren J. Beekman en J. R. Hinderink, die er in 1942 in geslaagd waren uit bezet Nederland te ontsnappen en na een zeer avontuurlijke reis in Engeland aankwamen, waar zij in dienst kwamen bij de Special Service. Gevaren hebben zij getrotseerd; moedig echter en vastbe sloten, rekenend op de glimlach van Vrouwe Fortuna, hebben zij er zich door geslagen. Tweede luitenant Hinderink zit naast ons, een donkere jongeman met zwart haar, zwarte oogen en bruin verbrand gezicht. Wanneer bent U uit Nederland ont vlucht, vragen we. Dat was In October '41. Met twee vrienden van me besloot ik de Belgische grens over te komen, en zoo door Frank rijk het destijds nog onbezette deel van Jat land te bereiken. Vandaar wilden we naar Engeland. Hebt tegenslagen gehad onderweg? We hebben veel pech gehad. In het begin liep alles vlot, we trokken 's nachts achter den rug van de patrouillepost de grens over. Dat was bij Weert. Ook in België hadden we geen contröle. We waren natuurlijk het bangste voor controle door de Gestapo of de S.D., want we hadden geen enkel deugdelijk bewijs in onze zak. De Belgïsch-Fransehe grens was niet zoo gemakkelijk te overschrijden, want we wisten er vanzelfsprekend heg noch steg. Daar ontmoetten we echter een Belgische N.S.B.-er ik denk tenminste dat het een N.S.B.-er was, want hij schermde aan één stuk door met Heil Hitier die ons over de grens wilde brengen en ook in Frankrijk wel verder voor ons zou zorgen. Zoo gauw we de grens over waren lieten we hem natuurlijk glippen, dat be grijpt Contact met de Macquis. En toen begonnen de „troubles" zeker? Inderdaad. In Frankrijk hebben ze het ons lastig gemaakt- Eerst hadden we nog het geluk mee te kunnen rijden met Fransche verlofgangers en zoo kwamen we tot Besangon. We troffen er een café, waar de eigenaars al 't mogelijke voor ons deden, ze gaven ons eten en drinken en' lieten ons er slapen. Daar was het ook, dat we in contact kwamen met de Macquis, de Fransche ondergrondsche. Deze deed ons een middel aan de hand om over de demarcatielijn te komen. Het Het leek in het begin van deze week of de besprekingen te San Francisco op een dood punt waren aangeland, nadat gebleken was, dat de Sovjet Unie de mee ningen van Engeland en Amerika op het zeer belangrijke punt van het veto-vraag stuk niet deelde. Het blijkt thans, dat men uit deze im passe is gekomen. De Amerikaansche mi nister van buitenlandsche zaken, Stetti- nius, heeft bekend gemaakt, dat de vijf groote mogendheden het eens zijn ge worden over de wijze van stemmen in de veiligheidsraad. Het voorstel van Rusland, om het recht van veto voor de groote mogendheden ook uit te strekken over het voorafgaand onderzoek van een geschil, is daarbij verworpen. Verder heeft de com missie met algemeene stemmen besloten in de statuten een paragraaf op te ne men, waardoor landen, die nog geen lid zijn, dit wel kunnen worden. De wrijving om den Levant duurt voort. Kenmerkend voor de situatie zijn de nogal scherp gestelde hoofdartikelen in de Fran sche pers aan het adres van Engeland. Thans is in Londen een Fransche nota ontvangen over de kwestie van den Le vant. In deze nota. welke overeenstemt met de verklaringen van de Gaulle, wordt er op aangedrongen, dat te Londen een vijf-mogendhedenconferentie wordt bij eengeroepen. Het schijnt, dat men er in Londen niet erg enthousiast over is. Ver klaard wordt, dat hierdoor het probleem gecompliceerd en de oplossing er van uit gesteld zou worden. Truman, de president der Vereenigde Staten, heeft zich op ge lijksoortige wijze uitgelaten. Het probleem wordt al is de directe oorzaak van het conflict het aanvoeren van Fransche ver sterkingen in den Libanon in hoofd zaak bepaald door de gewijzigde opvat tingen in het Midden-Oosten. Gedurende de afgeloopen vijf jaar heeft een steeds krachtiger streven naar eenheid de Ara bische landen aan elkaar verbonden. Er is een gevoel voor groepsvorming ont staan, dat zich vooral openbaart als reac tie ten opzichte van elke kwestie, die de eenheid der betrokken landen raakt. De belangrijkste kwestie is het handhaven der politieke integriteit van het Midden- Oosten door middel van een angstvallig waken voor de onafhankelijkheid van alle leden van het verbond tegenover elke aanranding van Westelijke mogendheden. Onder deze omstandigheden zijn de ver wikkelingen van het huidige conflict tus- schen Frankrijk en de Levantijnsche sta ten in geen enkel opzicht beperkt tot de acute deelnemers. In den afgeloopen tijd is de naam van den Belgischen koning nogal eens ge noemd. Hij is ziek en vertoeft buitens lands. Eenerzijds komt dit gunstig uit. De gemoederen in België hebben nu den tijd eenigszins te kalmeeren na de aanvanke lijk felle uitingen pro en contra koning Leopold. Inmiddels is van Akker, de Bel- 1 glsche premier, uit Salzburg terugge keerd. Hij verklaarde, dat de koning bin nenkort een beslissing zal nemen, of hij al of niet als vorst naar zijn land terug zal keeren. Zooals bekend is Dinsdagmiddag te Berlijn een protocol onderteekend, waarbij de vier groote geallieerde mogendheden alle macht in Duitschland op zich nemen. Een belangrijk deel van Duitschland valt onder Russische contröle. Een opvallend feit is het optreden der Russen in hun zóne. Hoewel zij scherp en meedoogenloos optreden tegen al wat nazi is. lijkt hun optreden tegen de rest van de Duitsche bevolking zeer gematigd en hulpvaardig. Is dit verkapte Russische propaganda voor het communisme? Zijn de Russen bezig de gunsten der Duit schers te winnen om zoo de Hitler-propa ganda, die de Russen als beestmenschen had afgeschilderd, heelemaal te niet te doen? Het zou ten opzichte van de rudi menten van het nazi-isme een zeer radi cale politiek zijn, welke de kans op een opstanding van een beromantiseerde le gendarische Hitler (die het goede wilde en Duitschland voor deze beestmenschen wilde beveiligen) vrijwel onmogelijk maakt. Of is deze Russische politiek alleen maar te danken aan een reëel besef, dat het gaat om de toekomst der menschheid en niet alleen om die der geallieerden? „Energie-centrum" opgericht Opleiding van hulppredikers Hat er in de Ned. Herv. Kerk „iets" gaande was in den. bezettingstijd, is voor den belangstellenden toeschouwer en zeer zeker voor het medelevende meentelid langzamerhand wel duidelijk geworden. De woorden „Kerkelijk overleg" en „Gemeenteopbouw" zijn de woorden, waarin dit „iets" wordt samengevat en welke we kort zouden kunnen omschrij ven als: het centraal stellen van de boodschap van het evangelie van Jezus Christus, het van hieruit doorbreken van de richtingen, het stellen van de taak der kerk als een dienst aan het Neder- landsche volk. Dit laatste houdt ln. dat de kerk uit haar isolement, als instituut louter tot vorming van innerlijk geestelijk leven, breekt en midden in het volk gaat staan, ook met haar sociale zorg, in den vorm van sociale werksters, en advies en hulp in gezinsmoeilijkheden. De in de N. H. kerk leiding gevende personen verwerpen de antithese, het leven uit de onderscheiding in christelijk en niet christelijk volksdeel. Zij willen, dat naar de beeldspraak van den bybel, de gist niet naast het deeg zal blijven lig gen, maar het geheel zal doortrekken. Een recent symptoom hiervan is de boodschap, waarmede de synode zich met Pinksteren van dit jaar tot het geheele volk heeft gewend, waarin duidelijke taal werd gesproken omtrent werkloosheid, rechtsorde van den arbeid, oorlogswinst en zwarte handel. Het jeugdwerk. Het eigen jeugdwerk van de kerk zal onder deskundige leiding worden her vormd, terwijl de kerk voorts ook een werkzaam aandeel zal nemen in de Nederlandsche Jeugdgemeenschap, het lichaam, dat geschapen is om ontmoe tingspunt te zy'n van al het bestaande of nieuw op te richten jeugdwerk, zoo ruim mogelijk gedacht. Op het gebied van de pers zal de kerk een actief aandeel nemen door de uit gave van verschillende weekbladen, welke tot het geheele volk zullen spreken en zich niet zooals tot nu toe, tot een eifgen kring van lezers zullen beperken. De N. H. Kerk is zich bewust gewor den, dat het haar ten dienste staande apparaat, eigenlijk nog hetzelfde als meer dan 100 jaar geleden, n.l. predikanten, ouderlingen en diakenen, voor den mo dernen tijd te eenenmale onvoldoende F om haar taak behoorlijk te vervullen. >aarbij ontbrak bet ook aan centrale We zouden kunnen zeggen, met volle waardeering voor datgene wat ook vroe ger door vele hard en trouw werkende predikanten en kerkeraadsleden is ge daan: de N. H. Kerk was een strijdend leger, doch zonder generale staf, Ieder on derdeel streed op eigen gelegenheid of rustte soms ook op eigen gelegenheid. „Generale Staf" was n.l. Allerzielen en zooals U weet is "t dan gewoonte om bloemen op 't graf van familieleden te leggen. En daar liepen we met een bosje bloemen in de hand naar de grens, tot de douane ons aanhield en vroeg wat we gingen doen. „Naar 't graf van mijn grootmoeder", antwoordde ik. Misschien was mijn Fransch niet zuiver, misschien zagen we er verdacht uit, in ieder geval: hij moest onze papieren zien. 't Gevolg was, dat we terug moesten en „aan den Ortskommandantur nieuwe pa pieren vragen". Wat U natuurlijk niet deed. 2 maand gevangenis,. Natuurlijk niet, wel gingen we naar het stadje terug, waar we na eenigen tijd contact kregen met iemand die ons wel over de grens wilde smokkelen. Enfin, om kort te gaan: we kwamen er over, vonden zelfs nog een trein naar Lyon en werden daar ingerekend. Er was n.l. contröle en iets anders dan ons Nederlandsche per soonsbewijs hadden we niet. Twee maand hebben we in de ge vangenis gezeten; zoo slecht als daar hebben we het nog nooit ge had. Weinig of geen eten, slaag, schurft, luizen, alles wat maar slecht is. Dank zy een goeden advocaat en den Ame. rikaanschen consul kwamen we vrij. Dat was met Kerstmis. Daarna gingen we R Hinderink naar Toulouse, m de hoop weg te kunnen komen. Het lukte echter niet en bovendien begon ons geld op te raken. We besloten weer naar bezet Frankrijk te gaan en daar te probeeren met de Maquis in aanraking te komen. Was er in Vrij-Frankrijk dan geen ondergrondsche Hij zal er wel geweest zijn, maar over het algemeen waren de Fransehen daar niet pro-Engelsch. Aan de grens werden we weer aangehouden, onze pa pieren, die we in Toulouse hadden ont vangen, bleken niet voldoende te zijn, zoo dat we den volgenden dag in een concen tratiekamp zaten. Maar, en dat was een geluk, we waren nog altijd met zijn drieën. Met man en muis. We moesten er drie maand inblijven. Toen we eindelijk werden vrijgelaten, gingen we naar Toulouse, waar we, dank zij bereidwillige dokters, volkomen onge zond werden verklaard, zoodat we valsche papieren kregen voor Spanje. En van Spanje ging U zeker naar Engeland? Van Madrid gingen we via Bilbao. Lissabon (waar ons een buitengewone ont vangst door den consul te beurt viel) en Cadiz naar Amerika. Daar kreeg ik mijn opleiding, die eenige maanden duurde. Toen werd ik met de „Queen Elisabeth" naar Engeland gevoerd. Op de boot hoorde ik door de,radio vertellen dat- de Queen Elisabeth" 'getorpedeerd was en met man en muis vergaan. Een nieuw fabeltje van Göbbels. Na in Engeland eenigen tijd te hebben gewerkt, kreeg ik met an deren opdracht in Nederland mee te wer ken aan de Engelsche overwinning. Daar toe werden we per parachute uitgewor pen bij Barneveld. En was hebt U hier in Nederland al zoo gedaan? Dat kan ik nu tot mijn spijt nog niet vertellen. Misschien later eens. Wel kan ik U zeggen, dat, toen het me hier in Overijssel te heet onder de voeten werd. De kerk is nu bezig, die generale staf te vormen in de diverse raden en werk- ontheven zijn van de zorg voor een eigen geweest. _3 April echter was ik gemeente en zich ten volle aan een be paald onderdeel van de centrale leiding kunnen geven. In dit kader is nu, als voorbereiding van het aanpakken van de wereld door de kerk, een instituut „Kerk en Wereld" op gericht, dat eenerzijds energiecentrum zal zijn, van waaruit de impulsen voor dit werk uitgaan, anderzijds opleidings centrum zal zijn voor hulpkrachten, o.a. een categorie hulppredikers, welke een opleiding zullen ontvangen, gelijk aan die van de predikanten, doch zonder kennis van de grondtalen. Als vooropleiding denkt men H.B.S. 5-j. c. of akte L. O. Het instituut zal Sept. a.s. beginnen. De oude, soms veel gesmade Ned. Herv. Kerk, is met jeugdig élan opnieuw op marsch getrokken. Utrecht tweemaal bezet door hetzelfde regiment Ter herinnering aan de bevrijding van Utrecht heeft de luitenant-kolonel P. Ashburner, commandant v. h. vierde B. N. Lincolnshire-regiment, met een deputa tie van officieren en minderen aan burge meester ter Pelkwijk en de burgerij een plaquette aangeboden. Op dit aandenken, dat door den burgemeester in een Engel sche toespraak dankbaar is aanvaard, is het merkwaardige feit gememoreerd, dat hetzelfde regiment 250 jaar geleden, in 1695 onder koning-stadhouder Willem III in den tweeden coalitieoorlog, ook reeds een keer Utrecht is binnengetrokken. (A.A.) Vifi iacett kalÜnqschap Het werk van H M. de Koningin Teruggekeerd in het Vaderland. IV (Slot) U et volgend jaar, in Mei 1943, heeft H.M. de Koningin opnieuw de reis naar de overzijde ondernomen, dit maal om een tweede bezoek te brengen aan Prinses fuliana in Ottawa. Teruggekeerd in Engeland ontsnapte Zij aan een groot gevaar; een bom ontplofte in de nabijheid van Haar verblijf. H.M. ontvluchtte in kimono. Helaas wer den twee leden van Haar hofhouding gedood. Een jaar later, in den zomer van 1944, kwam een V. 1 in de buurt neer. Weer bleef H.M. gespaard. De Engelsche Koning eerde de Koningin door Haar in September de Orde van den Kouseband toe te kennen. De Koningin-Moeder Mary en Koningin Elisabeth zijn met onze Koningin, de eenige draagsters van deze hooge onderscheiding. In verscheidene radio-redevoeringen sprak H.M. tel kens Haar volk weer moed in bij de beproevingen, die kwamen en komen zouden. Ook voor Haar brak een moeilijke tijd aan, en men kan zich Haar ontroering voorstellen, toen Zij 13 Maart 1945 omstreeks half één in het dorpje Ede in Zeeuwsoh-Vlaanderen aan kwam De auto, waarmee H.M. uit België kwam, stopte even voor de plaats, waar een witte krijtstreep de grens aan gaf. Begeleid door twee officieren van Haar staf over schreed Zij de grens. De Koningin was terug in Haar land! Iemand begon het Wilhelmus te zingen, anderen volgden; allen, de Koningin ook, waren zichtbaar ontroerd. En vandaar uit begon de tocht door het zwaar ge teisterde Zeeuwsch-Vlaanderen, langs uitgebrande hui zen, over verwoeste dorpspleinen, waar juichende men- schenmassa's opeengepakt stonden. En overal stopte Zij.sprak met de ondergrond sche strijders, met de illegalen, met de oorlogsslacht offers, met moeders en vaders en vrouwen van gefusil- leerden. En Zij luisterdeluisterde! Want dit was, waarvoor Zij deze gevaarvolle tocht had ondernomente luisteren naar de stemmen van Haar volkte leeren kennen wat er leeft in de harten van hen, die zooveel leed en strijd hebben gehad. Te leeren kennen wat de jonge mannen en vrouwen van Nederland wenschen en willen. Er waren geen oude heeren met hooge hoeden en gestreepte broe ken, die lange vervelende toespraken hielden en for- meele ontvangsten in kille stadhuizen. Hier stond en sprak de Moeder des Vaderlands te midden van Haar kinderen, Er waren zooveel ontroerende oogenblikkente zeel om hier op te noemen. Er was contact tusschen Haar en de menschen, een sfeer van een groote warmtf sn Innigheid. Deze tocht was een ware zegetocht. H.M. vestigde zich begin Mei van dit jaar in bevrijd gebied. Eenige dagen later was het geheele vaderland bevrijd. Aan de vijf jaren ballingsschap van onze Vorstin was een einde gekomen. geweest, weer in Engeland. En nu bent U weer thuis! En nu Japan. Niet voor lang echter. Heel binnen kort gaan we weer naar Engeland, want nog altijd is de oorlog niet afgeloopen, ook Japan moet nog verslagen worden. Kort nieuws Arbeid en voedsel Er moet gewerkt worden Het woord arbeid en alles, wat er mee in verband staat, heeft in de bezettings jaren een onaangenamen klank gekregen. Ons land moest ingeschakeld worden in de totale Duitsche oorlogsvoering. We behoeven niet op te sommen, welke drogredenen er al niet werden aangevoerd en welke middelen er al niet geheiligd werden om dit doel te bereiken. Feit is: dat iedereen, die zich maar eenigszins bewust was van den strijd om de vrijheid, zijn heil zocht in sabotage en onderdui king van alle mogelijke maatregelen. Dit stilzwijgend maar overal doordringend verzet is hèt verzet geweest van het voik; het is dè groote actie geweest, mogelijk voor ons lage land. Momenteel echter, nu de oorlogsstorm hier is uitgewoed en ons land zijn laatste zware slagen heeft ontvangen, nu wij eenigszins de ontzaglijke schade, welke ons land geleden heeft, kunnen gaan over zien, hebben wij ons te bezinnen op an dere waarden. Binnen deze gedachten is het goed ons te realiseeren, dat door den juist genoemden vorm van verzet er ongemerkt een geest in ons volk is ge slopen, welke een groot gevaar voor de toekomst zou kunnen beteekenen. Want velen zijn ondergedoken geweest; velen zijn gewend om maar op halve krachten en slordig te werken; men zccht steeds naar middelen om onder bepaalde opgaven uit te komen; men kreeg een ontzaglijken angst voor de arbeidsbureaux enz.; des tijds volkomen terecht. Nu staan we voor de omschakeling van heel dit proces. Sinds de bevrijding zijn we niet in het beloofde land, zoooals we vroeger wel eens meenden. We zijn verarmd, ontzag lijk, wij en heel Europa. Er zijn talleoze problemen. Eén er van is het plaatselijk tekort aan arbeidskrachten in ons land. Om hier eenigszins een beeld te krijgen van de beschikbare krachten en de juiste verdeeling ervan naar behoefte, zijn de arbeidsbureaux weer ingeschakeld. Het is goed hierbij op te merken, dat ook door vele ambtenaren dier bureaux in den be zettingstijd groote offers gebracht zijn om de Duitsche maatregelen tegen te werken, tot voordeel van het illegale werk in ons land. Thans, gezuiverd van onbe trouwbare elementen, behooren deze bureaux weer tot onze Nederlandsche or ganen en kunnen uw volste vertrouwen hebben. Toch bestaat er nog een intuïtieve afkeer bij vele menschen. Laat ieder be seffen, dat deze organen onmisbaar zijn. Laten de fabrieksarbeiders óp wachtgeld bijv. zich beschikbaar stellen voor den landbouw. De zwaarste taak om orde te scheppen in den chaos, die de Duit schers hier achterlieten, ligt niet alleen bij de autoriteiten en leidinggevende lie den. De zwaarste taak ligt bij iedereen, die maar handen en hersenen heeft om te werken voor ons eigen volk. Met de Geallieerde voedselvoorziening moet onze eigen productie weer op gang komen en dan geldt letterlijk: Als er niet gearbeid wordt, is er ook geen voedsel. De naam „Wereldorganisatie der Vereenigde Volken" is op de conferentie van San Francisco voorgesteld als hulde aan de nagedachtenis van president Roo sevelt, die de term „Vereenigde Volken' het eerst heeft gebruikt. (A.A.) Indertijd werd verteld, dat de Gou den Koets als trofee, op bevel van Hitier, naar München was overgebracht. Dit blijkt nu niet juist te zijn; de Gouden Koets bevindt zich nog steeds onbescha digd in Den Haag, evenals de Glazen Koets. De oprichting van het Bijzondere Hof van Cassatie, dat ln Den Haag ge vestigd zal zijn, evenals die van de bij zondere gerechtshoven te 's Gravenhage en Amsterdam ter berechting van land verraders, kan spoedig worden tegemoet geaien. (A.A.) In verschillende Nederlandsche ste den heeft de Vereeniging Nederlandsch Volksherstel met groot succes een inza meling van huisraad, beddegoed en der gelijke artikelen gehouden ten bate van de talrijke oorlogsslachtoffers. Het ligt in de bedoeling, alle steden in Noord- en Zuid-Holland en Utrecht, die nog geen beurt hebben gehad, tusschen 11 en 16 Juni te bewerken. (H.N.) De laatste transporten kinderen uit het Zuiden des lands zullen binnenkort naar Engeland en Zwitserland vertrek ken. In de uitzendingsplannen worden dan de kinderen uit het Westen opge nomen. (H.N.) Engelsche eantines verstrekken nu 12.000 warme maaltijden per dag aan de Haagsche bevolking. In Rotterdam en Crooswijk werken 3 eantines, die 1030000 maaltijden per dag afleveren. (H.N.) Binnenkort wordt het eerste Deen- sche schip met voedsel, dat met een lading zuivelproducten uit Kopenhagen vertrok ken is, in een Nederlandsche haven ver wacht. Denemarken zal ook voedsel aan België leveren. (H.N.) In Rotterdam zijn door de samen werking van alle bevoegde instanties reeds 3300 N.&B.-ers en collaborateurs achter de tralies gezet, terwijl bovendien nog 1600 S.S.-mannen. Gestapobeambten en S.D. schurken opgepakt werden. En kele van de belangrygste Rotterdamsche tramlijnen zijn Donderdag weer in gebruik genomen. Op 6 Juni zijn 1400 gedepor teerde Rotterdammers per schip in hun vaderstad teruggekeerd. (H.N.) Rost van Tonningen heeft zelf moord gepleegd door (zonder parachute) uit het raam van de vierde verdieping van zijn gedwongen verblijfplaats te Utrecht te springen. De verantwoordelijkheid voor het Eerste detachement mariniers uit Zwolle vertrokken Groote behoefte aan officieren Op de Blijmarkt heersehte gisteren een groote drukte; het gerucht, dat Prins Bernhard bij het appèl van de mariniers, dat daar gehouden werd, aanwezig zou zijn, was als een loopend vuurtje door de stad gegaan, maar het bleek helaas geen waarheid te bevatten. Het was trouwens en zeer eenvoudige plechtigheid, waarvoor de belangstelling bijzonder groot was. Vanmorgen vroeg is het eerste detache ment naar Ostende vertrokken. Was het vertrek eerst bepaald op negen uur, om technische redenen moest dit tijdstip twee uur vroeger worden gesteld. Men moest nog over Nijmegen rijden, om daar een jongeman met een groote vleeschwonde op te halen, die met alle geweld mee wou naar Amerika. Men zal onderzoeken, of de mogelijkheid bestaat, hem inderdaad mee te nemen. In het kamp in Amerika, waar onze mariniers met medewerking van het United States Marine Corps voor him taak in het Verre Oosten zullen worden klaargemaakt, wacht, hun een organisatie- en een uitrusting, die ultra-modern is. Voor de groote en belangrijke amphï- bische operaties, waarvoor dit korps spe ciaal getraind zal worden, zijn menschen noodig, die vertrouwd zijn met het water en kunnen steunen op uitermate moderne hulpmiddelen. Zij, die als eersten op Nederlandsch-Indischen bodem aan land zullen gaan, kunnen er van verzekerd zijn, dat zij die hulpmiddelen zullen krijgen. Reeds zijn jongemannen in opleiding voor offieier; tevens zullen beroeps-onder officieren en manschappen uit de eigen gelederen in de gelegenheid komen tofc dien rang op te klimmen. Voor beroeps- en reserveofficieren bestaat ook de gele genheid, over te gaan tot het Korps Mariniers. Zij kunnen zich daartoe aan melden bij het Bureau voor Oorlogsvrijwil ligers, Blijmarkt. De leeftijdsgrenzen hier voor zijn van 2540 jaar, maar oudere officieren kunnen zich melden voor staf- werk. Bij het Korps Mariniers komt het niet alleen op physieke kwaliteiten aan, maar ook op moreele. Zij, die zich opgeven, moeten er zich van bewust zyn, dat groote moeilijkheden, zooals tropische hitte, regen, steile bergen, moerassige sawah's overwonnen moeten worden. Het vechten in ondoordringbare gebieden is hun voorland. De weldoordachte, beredeneerde wil om in dezen moeilijken tijd zijn beste krach ten te geven voor de bevrijding van ons Rijk overzee, moet bij iederen Marinier een eerste plaats innemen. Hy is één van de leden van een eeuwenoud Korps, dat thans aantreedt om zyn plicht te vervullen tegenover ïndië. Hiiiiiiiiiiiiiin iiiiiiiiiimiiiiiniiimiiiinini iinmniiiiiiiiiiniii burgerlijk bestuur in Noorwegen Is aan koning Haakon overgedragen. (A.A.) Uït Australië werdt gemeld, dat een aantal Nederlandsche duikbooten uit den Atlantischen Oceaan en de Middelland- sehe Zee naar den Stillen Oceaan ver trokken zijn, om de Nederlandsche vloot- eenheden, die reeds tegen Japan vechten, te versterken. Ze zullen gedeeltelijk onder Britsch- en gedeeltelijk onder Ameri- kaansch commando staan. (H.N.) Montgomery heeft een officieel be zoek aan Antwerpen gebracht. (A.A.)' De Itallaansche eerste minister, Bo- nomi, is afgetreden. (A.A.)' Het eerste Britsche schip met voor raden voor de Britsche strijdkrachten is Donderdag te Hamburg binnengeloopen. Gedurende den oorlog zyn meer dan 700 Duitsche duikbooten in den grond geboord. Bovendien hebben de Duitschers zelf in de laatste fase van den oorlog een aantal duikbooten laten zinken. (B.B.C.). De uitvinder van het Duitsche schroeflooze vliegtuig, Oehlrich, heeft al zijn ontwerpen overgedragen aan de Amerikaansche autoriteiten. (B.B.C.) Twaalfduizend SS-mannen zijn door het Britsche militaire bestuur geïnter neerd in het vroegere beruchte concen tratiekamp Neuendammer bij Hamburg. Voorts is een aantal SS-mannen opge sloten in het Noorden van Sleeswijk-Hol- stein, O'ienburg en Westfalen. terwijl zich 4000 man op het eiland Sylt be vinden. (AJL) Engeland zal den Franschen eisch aan Spanje tot onmiddellijke uitlevering van Laval steunen. f

Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe - Periodiekenviewer

Het Vrije Dagblad | 1945 | | pagina 1